شکستگی مهره های کمر بر اثر علل مختلف و درمان های ساده تا جراحی

شکستگی مهره ها

ستون مهره‌ها متشکل از یک مجموعه از مهره (از جنس استخوان) است که به با دیسک‌ها (از جنس کلاژن نرم) بهم متصل شده و با ترتیبی از لیگامان‌ها، عضلات و مفاصل ثابت شده است. بر خلاف ستون مهره‌های لومبار (بخش کمری ستون فقرات)، ستون سرویکال (بخش گردنی ستون فقرات) محل اعصابی است که طنب نخاعی را شامل می‌شوند. اگر ستون مهره‌ها به اندازه کافی در معرض مصدومیت قرار بگیرد، عناصر استخوانی ستون فقرات می‌توانند بشکنند. ثبات ستون فقرات پس از شکستگی عمدتاً به شدت شکستگی و یکپارچگی ساختارهای ثبات دهنده بستگی دارد.

شیوع شکستگی فشاری مهره های کمر در زنان و مردان

شکستگی مهره های کمر ممکن است در اثر حوادث برای هر فرد پیش آید. این شکستگی ممکن است در مهره های مختلف ستون فقرات باشد. این درحالی است که پوکی استخوان و برخی از بیماری های دیگر می توانند آسیب مهره های کمر را تشدید کنند. درمان ها میتوانند با روش های ساده نظیر استراحت، داروهای مسکن و انواع بریس های کمر آغاز شوند اما در موارد شدید تر شاید بنا به تشخیص پزشک نیاز به جراحی باشد. جراحی شکستگی ستون فقرات خود انواعی دارد. به هرحال اهمیت درمان زیاد است چراکه به تعویق انداختن آن می تواند موجب مشکلاتی نظیر بی ثباتی مهره های کمر، غوز و مشکلات آسیب های عصبی شود.

دکتر شهرستانی جراح و متخصص ارتوپد از جدیدترین روش ها برای درمان و تسکین بیماری ها بهره میگیرد. برای بهرمندی از این خدمات و رزرو وقت با شماره های زیر تماس حاصل فرمایید

02122383746 و 09334453393

انواع شکستگی کمر 


 انواع مختلفی از شکستگی ستون مهره وجود دارد: فشاری، انفجاری، فلکشن دیستراکشن و دررفتگی مهره هریک از انواع شکستگی در ادامه توضیح داده شده است. سایر اصطلاحاتی که ممکن است پزشک برای توصیف شکستگی شما به کار ببرد عبارتند از: ثابت، بی ثبات، مینور و یا ماژور.

شکستگی فشاری 

شکستگی فشاری

این نوع شکستگی در بیماران مبتلا به پوکی استخوان یا بیمارانی که استخوان‌هایشان بخاطر سایر بیماری‌ها (مانند سرطان استخوان) تضعیف شده، بسیار متداول است. مهره می‌تواند نیروی زیادی را جذب کند؛ اگر نیرویی با فشار بسیار شدید بصورت ناگهانی به مهره‌ها وارد شود، استخوان ممکن است نتواند آن فشار را تاب بیاورد. در این صورت مهره ممکن است بشکند. شکستگی V شکل یکی از زیرگونه‌های شکستگی فشاری است. در شکستگی V شکل، بخشی از مهره - معمولاً بخش قدامی (جلویی) - زیر فشار فرو ریخته و شکلی مانند حرف V انگلیسی یا عدد 7 فارسی ایجاد می‌کند.

شکستگی انفجاری 

 

شکستگی انفجاری

 

شکستگی‌های انفجاری (تصویر بالا را ببینید) ناشی از ترومای شدید (برای مثال تصادف ماشین) است. این نوع شکستگی‌ها هنگامی رخ می‌دهند که مهره ضرورتاً بخاطر نیروی بسیار شدیدی خرد شود. بر خلاف شکستگی فشاری، تنها یک بخش از مهره نخواهد شکست. در شکستگی انفجاری، مهره در محل‌های مختلفی می‌شکند. از آنجایی که مهره بطور کامل خرد می‌شود، خرده استخوان‌ها می‌توانند پخش شده و باعث ضایعه طناب نخاعی شوند. شکستگی انفجاری شدیدتر از شکستگی فشاری است.

شکستگی فلکشن دیستراکشن 

 

شکستگی دیسکراگشن

 

اگر در حین تصادف با ماشین بدن شما به جلو هل داده شود، ستون مهره‌ها ممکن است دچار شکستگی فلکشن دیستراکشن گردد. ستون فقرات به گونه‌ای طراحی شده که به جلو خم شود، ولی اگر حرکتی ناگهانی ایجاد شود که فشار فوق‌العاده‌ای را روی ستون فقرات بیاورد، ممکن است مهره(ها) را بشکند. اگر برای استخوان بخشی قدامی، میانی و خلفی را تصور کنیم، شکستگی فلکشن دیستراکشن در بخش قدامی و میانی اتفاق می‌افتدو مثالی از شکستگی فلکشن دیستراکشن در پایین دیده می‌شود.

شکستگی - دررفتگی 

 

شکستگی-دررفتگی

 

اگر هر یک از شکستگی‌های بالا رخ دهند و مهره(ها)یی بیش از اندازه جابجا شود (شوند) (یعنی دررفتگی ایجاد شود)، دچار شکستگی-دررفتگی شده‌اید. معمولاً این نوع شکستگی در هر بخش قدامی، میانی و خلفی ستون فقرات رخ داده و ستون مهره‌ها را به شدت بی‌ثبات می‌کند.

علل مختلف شکستگی مهره های کمر 


علل شکستگی فشاری ستون فقرات عبارتند از:

  • پوکی استخوان: شایع‌ترین دلیل شکستگی فشاری، پوکی استخوان (لینک به مقاله علائم و درمان پوکی استخوان چیست؟) است، پوکی استخوان عارضه‌ای است که در آن استخوان تراکم خود را از دست داده، بسیار شکننده شده و در معرض خطر شکستگی قرار می‌گیرد. این بیماری استخوانی بیشتر در  زنان بالای 50 سال رخ می‌دهد.
  • تروما: حتی  سقوط‌های خفیف می‌تواند باعث شکستگی فشاری در شخصی شود که استخوان‌های به شدت ضعیفی دارد.
  • بیماری: تومورهای استخوانی همچون سرطان متاستاز (متاستاتیک) و مولتیپل میلوما می‌تواند استخوان را تضعیف کرده و باعث شکستگی شود. رشد تومورهای ستون فقرات می‌تواند فشار زیادی را روی مهره ها آورده و باعث شکستگی نیز شود.

علائم و نشانه های شکستگی 


نشانه های شکستگی

 

علامت عمده‌ای که در شکستگی فشاری ستون فقرات خواهید دید، کمردرد است. (لینک به مقاله: درمان کمر درد شدید برای انجام راحتتر فعالیت روزانه نظیر راه رفتن). کمر درد ممکن است تدریجاً شروع شده و به مرور زمان بدتر شود یا بصورت ناگهانی و حاد خود را بروز دهد. ولی فارغ از نحوه اتفاق افتادن آن، مسئله مهم این است که با پزشک خود در این مورد صحبت کنید، مخصوصاً اگر زنی نزدیک به سن 50 سال یا بزرگتر از 50 سال هستید. اکثر شکستگی‌های فشاری -- شکستگی‌های مویی در استخوان‌های ستون فقرات یا مهره‌ها -- در زنان با این سن، عمدتاً بدلیل پوکی استخوان، روی می‌دهد عارضه‌ای که مشخصه آن استخوان‌های ضعیف و شکننده است. درمان شکستگی فشاری می‌تواند به کاهش خطر ابتلا به سایر شکستگی‌ها کاهش یابد. علاوه بر کمردرد، شکستگی فشاری ستون فقرات می‌تواند باعث بروز موارد زیر نیز شود:

  • دردی که در هنگام ایستادن یا راه رفتن تشدید شده یا هنگام دراز کشیدن تسکین یابد.
  • دشواری در خم شدن یا چرخاندن بدن
  • کاهش قد
  • شکلی کج یا خمیده در ستون فقرات شما.

چه کسانی در معرض خطر قرار دارند؟ 


دو گروه از مردم در معرض بیشتری خطر شکستگی‌های فشاری ستون فقرات قرار دارند:

  • افراد مبتلا به پوکی استخوان
  • افراد مبتلا به سرطان که به استخوان‌ها گسترش یافته باشد.

در صورتی که پزشک تشخیص دهد شخص به نوع خاصی از سرطان مبتلاست -- مثل سرطان مولتیپل میلوما و لیمفوما -- پزشک ممکن است شما را برای شکستگی فشاری تحت نظر قرار دهد. از طرف دیگر، گاهی اوقات شکستگی ستون فقرات ممکن است اولین نشانه ابتلای شخص به سرطان باشد. ولی اکثر شکستگی‌های فشاری ستون فقرات بخاطر پوکی استخوان روی می‌دهد. برخی افراد بیشتر در معرض خطر ابتلا به این بیماری هستند، به دلیل:

  • نژاد: زنان سفیدپوست و آسیایی بیشتر در معرض خطر قرار دارند.
  • سن: احتمال خطر در زنان بالای 50 سال بیشتر است و با افزایش سن خطر نیز افزایش می‌یابد.
  • وزن: زنان با وزن بالا در خطر بالاتری قرار دارند.
  • یائسگی زودرس: زنانی که پیش از سن 50 سالگی یائسه می‌شوند بیشتر در معرض ابتلا به پوکی استخوان قرار دارند.
  • سیگار کشیدن: کسانی که سیگار می‌کشند سریع‌تر از غیرسیگاری‌ها ضخامت استخوان خود را از دست می‌دهند.

ممکن است بدون اینکه خودتان مطلع باشید به پوکی استخوان مبتلا شده باشید. در حقیقت، حدود دو سوم شکستگی‌های فشاری ستون فقرات هیچگاه به مرحله تشخیص نمی‌رسند، زیرا مردم آن را با کمردرد (لینک به مقاله درمان کمر درد شدید برای انجام راحتتر فعالیت روزانه نظیر راه رفتن ) که ناشی از پیری یا آرتریت اشتباه می‌گیرند. (لینک به مقاله درمان آرتروز کمر و ستون فقرات چیست؟). ولی اگر پوکی استخوان درمان نشود، می‌تواند منجر به شکستگی‌های بیشتر شود. در صورت وجود درد باید به پزشک مراجعه کنید. درمان پوکی استخوان تضمینی برای عدم بروز شکستگی فشاری نیست، ولی احتمال آن را بطرز چشمگیری کاهش می‌دهد.

عوارض 


عوارض

 

عوارض مرتبط با شکستگی فشاری ستون مهره‌ها (VCF) عبارتند از:

 بی ثباتی سگمنتال

هنگامی که شکستگی منجر به فرو ریختن بیش از 50 درصد چهارچوب مهره(ها) شود، احتمال بی‌ثباتی سگمنتال ستون فقرات بالا می‌رود. سگمنت‌های ستون فقرات در کنار همدیگر کار می‌کنند تا توانایی تحمل وزن، حرکت و حمایت از تمام ستون فقرات را داشته باشند. هنگامی که یک سگمنت رو به زوال می‌گذارد یا تا حد بی‌ثباتی فرو می‌ریزد، می‌تواند باعث ایجاد درد و اختلال در فعالیت‌های روزمره شود. این بی‌ثباتی در نهایت منجر به فرسودگی سریع‌تر ستون فقرات در ناحیه درگیر خواهد شد.

 کیفوز

کیفوز (لینک به مقاله درمان قوز کمر (کیفوز) براساس سن بیمار، میزان درد و شدت ناهنجاری ) یک اختلال شایع در پیرزنان است که پوکی استخوان داشته و به VCF یا شکستگی مکرر فشاری ستون فقرات دچار شده‌اند. بخش قدامی مهره‌ها بخاطر عدم وجود فضای طبیعی بین مهره‌ای فروریخته و "از هم جدا می‌شود". کیفوز می‌تواند منجر به گردتر شدن ستون فقرات صدری شود. به این بدشکلی گاهی اوقات گوژپشتی یا کوهان بیوه زن نامیده می‌شود.  کیفوز شدید می‌تواند منجر به درد بسیار شدید و ناتوان کننده شود. امکان دارد این بدشکلی گوژپشتی در نهایت باعث فشردگی قلب، شش‌ها و روده‌ها گردد. در آخر این فشردگی منجر به خستگی، تنگی نفس و بی اشتهایی خواهد شد.

 عوارض نورولوژیکی

 اگر شکستگی باعث شود بخشی از بدنه مهره طناب نخاعی را تحت فشار قرار دهد، اعصاب و طناب نخاعی ممکن است درگیر شوند. در صورتی که قطعاتی از استخوان شکسته مهره‌ها به داخل کانال مهره‌ها فشار بیاورد، ممکن است  فضای طبیعی میان طناب نخاعی و شروع کانال مهره‌ها کاهش یابد.  باریک شدن طناب نخاعی بخاطر شکستگی فشاری ستون فقرات (VCF) می‌تواند منجر به مصدومیت آنی به اعصاب نخاعی شده یا باعث بروز مشکلاتی در آینده بخاطر تحریک اعصاب شود. عدم وجود فضای کافی نیز می‌تواند ذخیره خون و اکسیژن را در طناب نخاعی کاهش دهد. این مسئله باعث بی‌حسی و درد در اعصاب درگیر می‌شود. اعصاب بخشی از تحرک خود را زمانی که فضای اطراف آنها کاهش می‌یابد، از دست می‌دهند، که می‌تواند منجر به تحریک اعصاب و التهاب شود.

 شکستگی مهره های کمر چگونه تشخیص داده می شود؟


شکستگی مهره کمر

 

اگرچه تشخیص پزشکی معمولاً از طریق بررسی سابقه پزشکی و معاینه فیزیکی انجام می‌شود، ولی در عین حال عکس‌های ساده رادیولوژی، سی‌تی اسکن، یا MRI می‌تواند به تأیید تشخیص پزشک کمک کرده، جریان بیماری را پیش‌بینی کرده و بهترین گزینه درمانی را برای بیمار تعیین نماید.

  •  عکس رادیولوژی: یکعکس رادیولوژی استفاده از تابیدن پرتوهاست که باعث می‌شود تصویری از بخشی از بدن ایجاد شود که می‌تواند ساختار مهره و شکل کلی مفاصل را نشان دهد. این تصویر هم‌ترازی استخوان، فرسودگی دیسک و برآمدگی (خارهای) استخوانی را نیز که می‌توانند باعث تحریک ریشه اعصاب شوند نیز نمایش می‌دهد.
  •  سی تی اسکن یا CAT اسکن: یک تصویر تشخیصی با استفاده از کامپیوتر به دست می‌آید پس از آنکه کامپیوتر عکس رادیولوژی را پردازش نماید؛ این تصویر می‌تواند شکل و اندازه طناب نخاعی، محتویات آن و ساختارهای پیرامونش را نشان دهد. ممکن است این تکنیک تصویربرداری در ترکیب با سی تی میلوگرام ستون فقرات انجام بگیرد تا اطلاعات بیشتری را به دست دهد. این تصاویر تشخیصی یکی از بهترین روش‌ها برای مشاهده جزئیات استخوان از جمله تنگی مجرا (استنوز) هستند.
  •  MRI: تصویر MRI یکی از تصاویر تشخیصی است که تصاویری سه بعدی را از ساختارهای بدن با استفاده آهنرباهای بسیار قوی و فناوری کامپیوتری ایجاد می‌کند؛ این روش تصویربرداری می‌تواند طناب نخاعی، ریشه‌های عصب و نواحی پیرامون آن را نشان داده و همچنین هرگونه برآمدگی، فرسودگی و تومور نیز در آن مشخص است.
  •  سنجش تراکم استخوان یا دانسیتومتری استخوان (DXA یا DEXA) : این تست یک معیار استاندارد برای سنجش تراکم مواد معدنی استخوان است و می‌تواند وجود پوکی استخوان را تشخیص دهد. این اسکنر بدون درد و با سرعت زیاد اشعه ایکس را از دو منبع مختلف به استخوان مورد آزمایش تابانده و با فرکانس تنظیم شده‌ای به شیوه متناوب، استخوان را اسکن می‌کند. اسکن DEXA می‌تواند تغییرات کوچک در حجم استخوان را تشخیص داده و همچنین انعطاف بیشتری دارد زیرا می‌تواند هم ستون فقرات و هم اندام تحتانی را بررسی کند. اسکن ستون فقرات، لگن یا حتی اسکن تمام بدن با این دستگاه کمتر از چهار دقیقه طول می‌کشد.

 درمان های غیر جراحی


درمان به وضعیت بیمار بستگی دارد. پزشکان معمولاً با درمان‌های غیرجراحی، یا محتاطانه درمان را آغاز می‍کنند. این نوع درمان شامل استفاده از بریس و فیزیوتراپی است. کیفوپلاستی یا ورتبروپلاستی ممکن است برای ثابت کردن مهره‌های شکسته مفید باشد. این عمل‌ها شامل تزریق یک ماده چسب (سیمان) مانند به داخل استخوان است تا مهره‌ها را در کنار هم نگاه دارد. 

استراحت 

ممکن است برای مدت زمان اندکی استراحت روی تخت خواب تجویز شود و پس از آن محدودیت در انجام برخی فعالیت‌ها. اگرچه باید از عدم فعالیت برای مدت طولانی پرهیز نمود.

 دارو

دارو

 

مسکّن‌های بدون نسخه معمولاً در تسکین درد موثر هستند. هم استامینوفن و هم داروهای ضدالتهاب غیر استروئیدی (NSAIDها) معمولاً برای بیماران تجویز می‌شوند. داروهای مسکّن مخدری و شل کننده‌های عضلات نیز معمولاً تجویز می‌شوند ولی تنها برای مدت زمان بسیار محدود، زیرا این داروها خطر اعتیاد به دارو را بالا می‌برند.

 بریس 

بریس کمر

 

بریس کمر می‌تواند حمایت خارجی را برای محدود کردن مهره‌های شکسته شده فراهم نماید، همانطور که گچ گرفتن در مورد شکستگی پا بسیار موثر است. ساخت انعطاف ناپذیر بریس کمر باعث محدودیت چشمگیر حرکات مرتبط با ستون فقرات شده که می‎تواند به کاهش درد کمک نماید.

درمان به روش انواع جراحی 


وقتی که گزینه‌های درمانی محتاطانه عدم تأثیر خود را ثابت کردند، نوع عمل کم‌تهاجمی، به نام ورتبروپلاستی و کیفوپلاستی ممکن است بعنوان گزینه‌های درمانی در نظر گرفته شوند. پیشرفت‌های اخیر در عمل‌های ستون فقرات نیاز به جراحی‌های تهاجمی را در  بسیاری از موارد کاهش داده است.

ورتبروپلاستی ورتبروپلاستی

 

ورتبروپلاستی عملی است که معمولاً بصورت سرپایی انجام می‌شود، البته بعضی از بیماران باید یک شب را در بیمارستان بگذرانند. انجام ورتبروپلاستی از یک الی دو ساعت طول می‌کشد، بسته به تعداد مهره‌هایی که باید درمان شود. این عمل ممکن است تحت بی‌حسی موضعی و تزریق وریدی آرام بخش یا بیهوشی عمومی انجام شود. با استفاده از هدایت تصویر رادیولوژی، یک سوزن کوچک حاوی چسب اکریلیک استخوانی که با فرمول خاصی طراحی شده درون مهره‌های خرد شده تزریق می‌شود. چسب در عرض چند دقیقه سفت می‌شود، که باعث تقویت و ثابت شدن مهره شکسته خواهد شد. اکثر متخصصین معتقدند که تسکین درد از طریق حمایت و ثابت سازی مکانیکی که چسب استخوان فراهم می‌کند به دست می‌آید.

 کیفوپلاستی

کیفوپلاستی

 

یکی از جدیدترین عمل‌ها، به نامکیفوپلاستی وجود دارد، که در آن یک عمل اضافی پیش از تزریق چسب  به داخل مهره انجام می‌شود. در ابتدا، دو شکاف کوچک ایجاد شده و یک میله بازرسی داخل فضای مهره‌ای در محل شکستگی تزریق می‌شود. استخوان سوراخ شده و یک بالن (به نام بالن قابل اتساع) به هر طرف تزریق می‌شود. سپس هر دو بالن با تقابل متوسط باد می‌شود (که با تصویر رادیولوژی هدایت می‌شود) تا وقتی که به اندازه کافی باد شده و برداشته می‌شود. فضاهای ایجاد شده با بالن سپس با چسب پر می‌شود. کیفوپلاستی این مزیت اضافی را دارد که ارتفاع ستون فقرات باز می‌گرداند.

 کاندید جراحی 

کاندید جراحی

 

بیمارانی که معیارهای زیر را داشته باشند می‌توانند به عنوان کاندید ورتبروپلاستی یا کیفوپلاستی در نظر گرفته شوند:

  •  شکستگی فشاری ستون فقرات ناشی از پوکی استخوان در هر ناحیه از ستون فقرات که برای بیش از دو هفته وجود داشته باشد و باعث درد متوسط یا شدید شده و به درمان‌های محتاطانه جواب ندهد.
  •  متاستاز دردناک و مولتیپل میلوما
  •  همانژیوم مهره‌ای دردناک (خوش خیم، تومورهای عروقی متشکل از عروق خونی تازه شکل گرفته)
  •  استئونکروز مهره‌ای (عارضه‌ای که باعث خونرسانی ضعیف به ناحیه‌ای از استخوان، که باعث مرگ استخوان می‌شود)
  •  تقویت بدنه مهره ضعیف آسیب پذیر پیش از تثبیت با عمل جراحی

 جراحی برای چه افرادی توصیه نمی شود؟ 

  • شکستگی فشاری مهره‌ها کاملاً ترمیم شده یا به خوبی به درمان محتاطانه پاسخ می‌دهد
  •  شکستگی فشاری مهره‌ها برای بیش از یک سال است که وجود دارد
  •  بیش از 80 یا 90 درصد بدنه مهره فروریخته است
  •  کجی ستون مهره‌ها، همچون بیماری اسکولیوز یا کیفوز، که بخاطر دلایلی غیر از پوکی استخوان باشد
  •  استنوز ستون فقرات یا فتق دیسک با فشردگی عصب یا طناب نخاعی و از دست رفتن عملکرد نورولوژیکی که با شکستگی فشاری ستون فقرات همراه نباشد
  •  کوآگولوپاتی درمان نشده (بیماری یا عارضه‌ای که توانایی خون برای انعقاد را تحت تأثیر قرار می‌دهد)
  •  استئومیلیت (التهاب استخوان و مغز استخوان، معمولاً بخاطر عفونت باکتریال)
  •  دیسیتیس (التهاب غیرباکتریال دیسک بین مهره‌ای یا فضای دیسک)
  •  به خطر افتادن بیش از اندازه کانال ستون فقرات بخاطر انسداد تکه‌ای استخوان یا تومور