درمان پای پرانتزی از طریق جراحی اصلاح ژنوواروم و تغییر حالت زانو

ژنو واروم، اصطلاحی علمی پا پرانتزی است. همانطور که از نامش مشخص است، افراد با بیماری پا پرانتزی، پاهایی منحنی با حالتی مانند پرانتز دارند. این مشکل ممکن به علت اختلالات ژنتیکی، کمبود ویتامین و مواد معدنی و یا رژِیم غذایی ضعیف ایجاد شود. معمولاً زمانی که کودکان شروع به راه رفتن می‌کنند حالت پرانتزی پاهای آن‌ها برطرف می‌شود. معمولاً مشکل پا پرانتزی در دو یا سه‌سالگی خودبه‌خود برطرف می‌شود.

بااین‌وجود در برخی مواقع، مشکل پا پرانتزی برای بچه‌های بزرگ‌تر، نوجوانان و بزرگ‌ترها باقی می‌ماند. در کودکان بریس‌های می‌توانند به رفع مشکل کمک کنند. در نوجوانان و بزرگ‌سالان معمولاً جراحی موردنیاز است.

 

نوجوانان بالای 16 سال و همچنین بزرگ‌سالان با وضعیت سلامت خوب تا سن 60 سالگی، کاندیداهای مناسبی برای جراحی تصحیح بیماری پا پرانتزی هستند. نوجوانان با سن کمتر هنوز در مرحله رشد سریع هستند و بهتر است برای جلوگیری از عوارض احتمالی برای جراحی صبر کنند. جراحی اصلاح پا پرانتزی باید توسط جراح ارتوپد که در این زمینه آموزش‌های لازم را دیده است انجام شوند.

جراح بریدگی کوچکی بر روی پوست و یک شکستگی جزئی بر روی استخوان ایجاد می‌کند. بعد از صاف کردن پاها، جراح ارتوپد یک میله داخلی و یا دستگاهی خارجی با نام ثابت‌کننده خارجی بر روی استخوان کار می‌گذارد. فیکساتور خارجی مانند یک داربست خارج از پاها عمل کرده و به پاها در طی دوران بهبودی کمک کرده و آن‌ها را صاف نگه می‌دارد.

شما عزیزان می‌توانید برای درمان پای پرانتزی خود یا فرزندتان به دکتر شهرستانی، متخصص جراحی ارتوپدی، مراجعه کنید. ایشان پ از معاینه دقیق بیمار بهترین راه درمان را پیشنهاد خواهند کرد. دکتر شهرستانی در جراحى‌هاى اصلاحى انحرافات و ناهنجارى‌هاى اندام‌ها مانند پاى پرانتزى تجربه و تبحر زیادی دارند. برای دریافت اطلاعات بیشتر یا رزرو نوبت می‌توانید با شماره‌های 02122383746 و 09334453393 تماس حاصل فرمایید.

علت پرانتزی شدن پاها چیست؟


بیشتر کودکانی که در نوزادی علائم پا پرانتزی را نشان می‌دهند معمولاً ژنو واروم فیزیولوژیکی دارند که برای کودکان جای نگرانی‌ ندارد. در بیشتر موارد خودبه‌خود این مشکل برطرف شده و به توانایی حرکت کودک آسیب نمی‌زند و همچنین منجر به هیچ مشکل حادی در آینده نمی‌شود.

کودکان با مشکل پا پرانتزی بیش‌ازحد ممکن است برای ابتلا به بیماری بلانت مورد آزمایش قرار گیرند، بیماری بلانت منجر به بی‌نظمی در رشد استخوان درشت نی و یا قسمت بالایی ساق پا مشود. در بچه‌های زیر دو سال ممکن است پزشک نتواند مشکل پا پرانتزی را از ژنو واروم فیزیولوژیکی تشخیص دهد، اما در سه‌سالگی درصورتی‌که انحنای پاها خودبه‌خود رفع نشود، پزشک ممکن است از آزمایش اشعه ایکس برای تشخیص بیماری بلانت استفاده کند

نرمی استخوان نیز می‌تواند یکی از عوامل ایجاد پا پرانتزی در کودکان باشد...این بیماری منجر به ایجاد سایر انحرافات در استخوان‌ها نیز می‌شود. نرمی استخوان در کشورهای توسعه یافته بسیار کم است زیرا این بیماری به علت کمبود ویتامین دی، کلسیم و فسفر در برنامه غذایی کودکان ایجاد می‌شود و بسیاری از غذاها در کشورهای توسعه‌یافته با انواع ویتامین‌ها مغذی شده‌اند تا مطمئن شوند که کودکان و بزرگ‌سالان میزان ویتامین لازم برای بدنشان را دریافت می‌کنند.

آرتروز زانو، ناهنجاری‌های استخوان، شکستگی استخوان پا و تومور استخوان‌ها از عوامل مهم در پرانتزی شدن پا در بزرگ‌سالی هستند.

علائمی که با پا پرانتزی همراه هستند


پا پرانتزی در زمانی که کودک ایستاده و یا در حال راه رفتن است، مشخص‌تر است. یکی از رایج‌ترین علائم این بیماری الگوهای راه رفتن عجیب و نامنظم در کودک است. یکی دیگر از نشانه‌هایی که معمولاً در کودکان دیده می‌شود، به داخل رفتن انگشتان شصت پاها و خود چرخش پاها به سمن داخل است. کودکان با مشکل پا پرانتزی معمولاً ذر طی دوره رشد خود به مشکلی برخورد نمی‌کنند اما انحنای موجود در پاها می‌تواند به عامل هشداردهنده باشد. درحالی‌که پا پرانتزی به‌خودی‌خود دردی ایجاد نمی‌کند، اما ادامه یافتن آن تا نوجوانی می‌تواند منجر به دردهای لگن، پاها و زانوها به علت افزایش فشار بر روی این مفاصل شود. کودکان با مشکل پرانتزی بیشتر سکندری می‌خورند و تعادل خود را از دست می‌دهند.

پزشک چگونه مشکل پا پرانتزی را تشخیص می‌دهد؟


پا پرانتزی در زمانی که کودک با پاهای کشیده ایستاده و انگشت‌های شصت پای آنی به سمت داخل رفته‌اند مشخص است. پزشک میزان پیشرفت پا پرانتزی را با استفاده از بررسی محل قرار گرفتن پاها، زانوها و مچ پای کودک و با اندازه‌گیری فاصله بین زانوها تعیین می‌کند. همچنین ممکن است پزشک، راه رفتن کودک شما را چه در جلو رفتن و چه در عقب برگشتن برای تعیین میزان درجه انحنای پاها مورد بررسی قرار دهد.

برای تعیین محل دقیق انحنای پاها و همچنین بررسی برای سایر ناهنجاری‌های استخوانی، دکتر ممکن است از عکس برداری رادیولوژی در زانوها استفاده کند. هرچند؛ در طی دوران نوزادی، هیچ مرز مشخصی بین بیماری بلونت و انحنای طبیعی پاها وجود ندارد. اگر کودک شما زیر 15 ماه سن دارد عکس‌برداری رادیولوژی می‌تواند درجه و محل انحنا را مشخص کند اما نمی‌تواند برای تشخیص انحنای طبیعی پاها از بیماری بلانت تا زمانی که کودک بزرگ‌تر نشده مورداستفاده قرار گیرد.

درمان‌های غیر جراحی ژنو واروم


درمان‌های مختلفی برای کودکان پا پرانتزی وجود دارد که شامل روش‌های جراحی و غیر جراحی هستند.

بریس‌های مخصوص زانو

باوجوداینکه بریس‌ها می‌توانند فقط برای کودکان و نوجوانان به علت در حال رشد بودن استخوان‌هایشان مورداستفاده قرار گیرند، اما بسیار مؤثر هستند.

بریس‌های طبی تا زمانی که زانوها و پای کودک صاف شوند، توسط کودک پوشیده می‌شوند. هر چه که کودک شما سریع‌تر پوشیدن بریس‌ها را آغاز کند، زودتر نیز دوران درمانی کامل می‌شود. بریس‌های جفتی زانو به همراه ورزش‌های اصلاحی می‌توانند نیاز فرد به جراحی را کاملاً برطرف کنند.

دوره‌های فیزیوتراپی

انتخاب فیزیوتراپی برای درمان پا پرانتزی در کودمان و بزرگ‌سالان امری هوشمندانه است. پزشک با اطلاعات کافی درباره تصحیح کردن انحراف پا پرانتزی می‌داند که چطور با ماساژ پاها و کار کردن با ماهیچه‌ها پاها را به حالت عادی بازگرداند.

ترکیب فیزیوتراپی با ورزش، یوگا و پیلاتس بهترین نتیجه را خواهد داشت. اکثر افراد معمولاً بعد از 5 ماه می‌توانند شاهد نتیجه آن باشند.

توانایی کشش و تقویت عضلات به‌صورت هم‌زمان در یوگا و یا پیلاتس بسیار مؤثر است. نه‌تنها شما مطالب زیادی درباره بدن خود یاد می‌گیرد؛ بلکه می‌توانید بهترین تمرین‌ها را برای تطبیق مناسب حالات بدن خود دریافت کنید. ازآنجایی‌که تصحیح حالت بدن منجر به آسیب‌های شدید مانند سایر ورزش‌های سنگین نمی‌شود؛ بنابراین شما از ایجاد جراحات نیز جلوگیری می‌کنید.

برخی از حرکات یوگا که شما می‌توانید در منزل برای درمان پای پرانتزی استفاده کنید عبارت‌اند از:

  • حرکت سگ رو به پایین (Adho Mukha Svanasana)
  • حرکت جنگجوی دو (Virabhadrasana II)
  • حرکت کشش شدید جانبی (Parsvottanasana)

حرکت صورت گاو (Gomukhasana

بالا بردن ساق پا دو هدف دارد: زانو را صاف‌کرده و بر روی ماهیچه‌های ساق پا کار می‌کند. شما برای اثربخشی آن نیاز به انجام کار زیادی ندارید.

تمام کاری که باید انجام بدهید این است که پله‌ای را انتخاب کنید (حتی می‌توانید روی یک کتاب و یا چهارپایه بایستید). به‌گونه‌ای روی آن بایستید که فقط سینه پا و انگشتانتان روی پله باشد. پاشنه پا از لبه پله، کتاب و یا چهارپایه آویزان است.

مواظب حفظ تعادل خود باشید و در صورت لزوم از یک نگه‌دارنده برای حفظ تعادل خود استفاده کنید. صاف بایستید و زانوهای خود را تا حد امکان به هم نزدیک کنید.

خودتان را بالا بکشید. 10 الی 20 ثانیه صبر کنید و سپس به‌آرامی به پایین بازگردید. زمانی که پاشنه‌های پای شما به حالتی پایین‌تر از لبه پله قرار گرفتند یک حرکت کامل شده است. حداقل 11 بار دیگر این حرکت را برای رسیدن به یک ست دوازده‌تایی تکرار کنید. توصیه می‌شود که بین دو تا سه ست 12 الی 15 تایی در هر بار انجام شود.

با توجه به این‌که اسکات یکی از کاربردی‌ترین حرکات پایین‌تنه است، می‌تواند کارهای خارق‌العاده‌ای انجام دهد. کشش زانوها و همسترینگ ها بسیار برای صاف کردن استخوان‌های زانوها مؤثر است.

  1. برای شروع پاهای خود را به‌اندازه عرض شانه‌ها بازکنید.
  2. انگشتان شصت را به آرامی به سمت خارج ببرید.
  3. بازوان خود را برای حفظ تعادل در طول شانه‌ها و یا پشت سر خود بالا ببرید.
  4. به آرامی زانوهای خود را خم کنید دقت کنید که زانوها تا حد امکان در زاویه صحیح باشند (به سمت خارج و یا داخل خم و منحرف نشوند.)
  5. بدون بالا بردن پاشنه‌های پا، به داخل رفتن دنبالچه و خم کردن کمر تا جایی که می‌توانید پایین بروید. لازم نیست راجع به میزان پایین رفتن خود نگران باشید.
  6. عضلات لگن خود را درحالی‌که می‌خواهید دوباره صاف بایستید جمع کنید.
  7. مجدداً مواظب نحوه قرار گرفتن زانوها و مچ پای خود در حین انجام حرکت باشید. این حرکت را 12 تا 15 بار تکرار کنید.

این حرکت بر روی ماهیچه‌های مفصل ران کار می‌کند که می‌تواند یکی از علل پرانتزی شدن پاها باشد.

به پهلو بخوابید. یکی از دست‌های را مقابل بدن خود در راستای استخوان جناغ سینه قرار دهید. دست دیگر شما می‌تواند سر را نگه دارد و یا در امتداد بدن مستقیم کشیده شود.

پای پایینی را بکشید.

پای بالایی را خم کنید و کف آن پا را روی زمین قرار دهید، یعنی عمود بر زانوی پای زیری. به‌طور مثال اگر دست زیری شما N را نشان می‌دهد، انگشت‌های پای بالایی، W یا E را نشان خواهند داد.

جراحی برای چه کسانی پیشنهاد می‌شود؟


نوزادان با مشکل ژنوواریوم فیزیولوژیکی نیازی به درمان فعال ندارند اما ممکن است که پزشک تا زمان برطرف شدن کامل این مشکل کودک شما را معاینه کند. در برخی موارد بسیار نادر ممکن است انحراف به‌طور کامل رفع نشود و ممکن است پدر و مادر درباره ظاهر پاهای کودک خود نگرانی‌هایی داشته باشند. در این حالت، جراحی ممکن است برای درمان کامل انحرافی که خودبه‌خود خوب نشده است استفاده شود.

کودکان با بیماری بلانت نیاز به درمان بیماری برای رفع و بهبود انحراف پاها دارند. اگر بیماری درحالی‌که کودک هنوز سن کمی دارد تشخیص داده شود، ممکن است بتواند از بریس‌ها برای تصحیح پا پرانتزی استفاده کند. اگر پرانتزی بود پیشرفت کند و یا با استفاده از بریس‌ها حل نشود، جراحی ممکن است در سن 4 سالگی کودک برای درمان مشکل و جلوگیری از بروز آسیب‌های جدی به لگن انجام شود.

کودکان با مشکل نرمی استخوان نیز معمولا برای درمان کمبود متابولیسم‌ها به یک متخصص معرفی می‌شوند. همچنین مشاوره با یک جراح ارتوپد نیز معمولاً تجویز می‌شود. معمولاً پا پرانتزی ایجادشده به خاطر نرمی استخوان با دارو رفع می‌شود. در صورت که بعد از درمان کامل با دارو انحراف شناسایی شد ممکن است کودک برای جراحی معرفی شود.

مراحل انجام جراحی تصحیح پا پرانتزی


جراحی تصحیح پاها (تصحیح پا پرانتزی) معمولاً به‌طور هم‌زمان بر روی هر دوپا انجام‌شده و شامل سه مرحله می‌شود:

جراحی اصلی

جراحی ابتدا روی یک پا و بعداً روی پای بعدی انجام می‌شود. در ابتدا یک دستگاه مخصوص ارتوپدی زیر زانو قرار می‌گیرد. پیچ‌های نازک اما بسیار قوی ساخته‌شده از استیل استریل شده در بالا و پایین استخوان ساق پا قرار می‌گیرند. سپس پیچ‌ها در مهره‌های دستگاه محکم شده و یک سیستم دستگاه-استخوان محکم ایجاد می‌کند.

مرحله تصحیح

در این مرحله به‌آرامی تصحیحی در حالت پاها ایجاد می‌شود که البته بیش از چند روز ماندگار نیست. معمولاً این تصحیح بین 5 تا 7 روز بعد از جراحی آغاز می شود. طول دوره تصحیح بستگی به درجه انحراف پاها دارد. تصحیح آرام و مرحله به مرحله‌ی پاها اجازه می‌دهد تا بتوان در حد دهم درجه میزان انحراف را کاهش داد. این روش، دقیق‌ترین روش موجود در حال حاضر است. تصمیم برای توقف درمان توسط پزشک و با در نظر گرفتن تمایل بیمار برای ادامه درمان و نتایج عکس‌برداری کامپیوتری گرفته می‌شود.

مرحله تثبیت

این مرحله طولانی‌ترین مرحله است. در مرحله تحکیم و یا تثبیت، استخوان‌های تصحیح‌شده به‌وسیله فریم‌های تا زمان جوش خوردن کامل استخوان‌ها نگه داشته می‌شوند. این مرحله در حدود یک ماه طول می‌کشد. در طی این دوره بیماران معمولاً پویا هستند، می‌توانند بدون خطر افتادن و سکندری خوردن و بدون احساس درد و ناراحتی راه بروند. بسیاری از بیماران در این مرحله میگویند ک اصلاً وجود فریم‌ها در داخل پای خود را حس نمی‌کنند. در پایان مرحله تثبیت عکس‌های رادیوگرافی گرفت می‌شود تا میزان پیوند خوردن استخوان‌ها مشخص شود. درصورتی‌که بافت‌های استخوان به میزان کافی محکم شده باشند، فریم‌ها برداشته می‌شوند.

دوران نقاهت و درمان


جراحی تصحیح پا پرانتزی در اتاق عمل حدود یک ساعت طول می‌کشد. بیشتر بیماران شب عمل را در بیمارستان می‌مانند و صبح روز بعد مرخص می‌شوند. گچ گرفتن الزامی نیست و معمولاً بیماران بلافاصله بعد از عمل به راه رفتن و تکیه کردن بر روی پاهای خود تشویق می‌شوند. بیشتر افراد می‌تواند بدون سکندری خوردن و احساس ناراحتی در پاها راه بروند. برخی بیماران با مشکل پا پرانتزی از زانودرد رنج می‌برند که معمولاً بعد از عمل برطرف می‌شود. معمولاً بیماران بعد از بعد از پایان دوره درمان در حدود نیم اینچ افزایش قد پیدا می‌کنند. بهبودی کامل تقریباً دو ماه طول می‌کشد، هر چند ممکن است فریم‌ها، درصورتی‌که عکاس اشعه ایکس نشان دهد استخوان‌ها کاملاً ترمیم یافته‌اند، زودتر نیز برداشته شود.

ورزش عاملی مهم در بهبود کامل

فعالیت‌های فیزیکی در طی دوران بهبودی به‌شدت توصیه می‌شود. افرادی که فعال‌تر هستند و کاملاً در دوران بهبودی همکاری می‌کنند معمولاً سریع‌تر خوب شده و نتیجه بهتری از درمان می‌گیرند. شنا و پیاده‌روی انتخاب‌های خوبی هستند. ازآنجایی‌که برش‌ها کوچک هستند در طول زمان به‌راحتی از بین می‌روند و جای آن‌ها باقی نمی‌ماند. در طی صاف شدن پاها، ماهیچه‌ها قوی‌تر شده و هر دردی در پاها و لگن کم‌کم از بین می‌رود.