درمان ورم پشت زانو (کیست بیکر) برای کاهش درد بافت متورم پشت زانو

درمان ورم پشت زانو (کیست بیکر) برای کاهش درد بافت متورم پشت زانو

کیست بیکر کیسه‌ای محتوی مایع است که پشت زانو ایجاد می‌شود. از آنجایی که ناحیه پشت زانو با اصطلاح پزشکی حفره پوپلیته شناخته می‌شود، این کیست را گاهی کیست پوپلیته نیز می‌گویند.

اندازه کیست متفاوت بوده و در اندازه‌های کوچک تا بزرگ که چند سانتیمتر عرض دارد، ایجاد می‌شود. کیست بیکر در پشت هر دو زانو در یک زمان به ندرت ممکن است ایجاد شود.

بسته به نوع عارضه، پزشک بهترین روش درمانی را برای تسکین علائم کیست بیکر تشخیص خواهد داد.

درمان کیست پشت زانو بوسیله خارج کردن مایع اضافی همراه با تزریق کورتیزون انجام می‌شود. گاهی برای تسکین درد و التهاب از دارو استفاده می‌شود.

هنگامی که غضروف پاره شده یا دیگر مشکلات داخلی زانو به وجود می‌آیند، بهترین روش درمانی استفاده از فیزیوتراپی یا جراحی می‌باشد. در طی عمل جراحی، جراح بافت متورم (غشاء سینوویال) را که باعث تشکیل کیست می‌شود را خارج خواهد کرد. برای این کار معمولاً از آرتروسکوپی استفاده می‌شود. فیزیوتراپی عموماً در زمان بهبودی انجام خواهد شد.

دکتر شهرستانی متخصص جراحی ارتوپدی بعد از انجام آزمایشها و معاینات دقیق بهترین راه درمان را به بیمار پیشنهاد خواهد کرد. درصورت لزوم دکتر، عمل جراحی را برای بهبود وضعیت بیمار و پیشگیری از ایجاد عوارض انجام خواهد داد. برای دریافت اطلاعات بیشتر یا رزرو نوبت می‌توانید با شماره‌های 02122383746 و 09334453393 تماس حاصل نمایید.

علت ایجاد کیست در پشت زانو چیست؟


کیست بیکر به دو طریق ایجاد می‌شود :

کیست بیکر اولیه

امکان دارد کیست بیکر پشت مفصل زانو ایجاد شود. این نوع کیست، کیست بیکر اولیه یا ایدیوپاتیک نام دارد.

پزشکان عقیده دارند که در این نوع کیست بیکر، ارتباطی بین مفصل زانو و کیسه رکبی (کیسه پوپلیته) پشت زانو وجود دارد. این مطلب به این معناست که مایع سینوویال داخل مفصل می‌تواند به کیسه پوپلیته رفته و کیست بیکر را ایجاد کند.

کیست بیکر ثانویه

گاهی کیست بیکر در صورت وجود عارضه زمینه‌ساز در زانو مانند آرتروز  (شامل آرتروز و آرتریت روماتوئید) یا پارگی در غضروف مینیسک که داخل مفصل زانو را می‌پوشاند، ایجاد می‌شود. این نوع کیست بیکر شیوع بیشتری دارد. به این نوع کیست، کیست بیکر ثانویه می‌گویند.

در کیست بیکر ثانویه، عارضه زمینه‌ساز مربوط به مفصل زانو باعث ایجاد بیش از حد مایع سینوویال در مفصل می‌شود. در نتیجه فشار داخل زانو افزایش پیدا می‌کند و باعث کشش کپسول مفصلی می‌شود. کپسول مفصلی در پشت زانو متورم شده و کیست بیکر که از مایع سینوویال پر شده است، تشکیل می‌شود.

ورم پشت زانو در چه کسانی بیشتر شایع است؟


ورم پشت زانو عمدتاً در نوزادان بین سنین 4 تا 7 سال و بزرگسالان بین 35 تا 70 سال ایجاد می‌شود. اگرچه در بزرگسالان بیشتر شایع است. چنانچه فرد از قبل دارای عارضه پیش‌زمینه‌ای در زانو باشد، احتمال ایجاد این ورم بیشتر است.

در ارتباط با ورم پشت زانو، متداول‌ترین عارضه التهاب مفاصل می‌باشد. این التهاب انواع مختلفی داشته از جمله : آرتروز، آرتریت روماتوئید، آرتریت پسوریاتیک و نقرس.

امکان دارد در صورت پارگی مینیسک یا پارگی یکی از لیگامنتهای زانو، یا وجود عفونت در مفصل زانو نیز کیست بیکر ایجاد شود.

علائم ورم پشت زانو یا کیست بیکر


علائم ورم پشت زانو یا کیست بیکر

بعضی از افراد مبتلا به کیست بیکر هیچ علائمی ندارند. همچنین ممکن است هنگام معاینه زانو کیستهای کوچک شناسایی نشوند. امکان دارد هنگام بررسی زانو و به طور تصادفی (برای مثال در اسکن ام آر آی)، کیست تشخیص داده شود.

به طور کلی هرچه ورم پشت زانو بزرگتر باشد، علائم آشکارتر هستند. امکان دارد فرد بتواند ورم پشت زانو را حس کرده یا ببیند. گاهی خود مفصل زانو نیز متورم می‌شود و یا درد خفیفی اطراف زانو حس می‌شود. در صورت وجود کیست بیکر خم کردن زانو دشوار می‌باشد و در بخشهای پشتی زانو خصوصاً هنگام ایستادن سفتی و فشار حس می‌شود. همچنین ممکن است در زانو صدای تق‌تق شنیده شده و یا حس شود که زانو قفل شده است.

در صورت وجود عارضه پیش‌زمینه‌ای مانند التهاب مفاصل، نشانه‌هایی مانند زانودرد نیز ممکن است ایجاد شوند.

درمان کیست بیکر


درمان کیست بیکر

معمولاً کیست بیکر با گذشت زمان بهبود یافته و از بین می‌رود. اگرچه امکان دارد این روند ماهها یا حتی سالها طول بکشد. در بسیاری از افراد علائم چندانی وجود نداشته و درمان خاصی نیاز نمی‌باشد.

درمان عارضه‌های پیش‌زمینه‌ای زانو 

در صورت وجود کیست بیکر، هرگونه عارضه پیش‌زمینه‌ای زانو بایستی درمان شود. این کار به کاهش اندازه کیست و التهاب و درد کمک می‌کند. برای مثال در صورت ابتلا به آرتروز، تزریق استروئید در زانو می‌تواند درد و التهاب را تسکین دهد. البته این کار همیشه از بازگشت کیست جلوگیری نمی‌کند.

چنانچه زانو دچار آسیب‌دیدگی شود (مانند پارگی مینیسک)، درمان آن می‌تواند به بهبود ورم پشت زانو نیز کمک کند.

درمان برای بهبود علائم ورم پشت زانو 


در صورت وجود درد ناراحتی ناشی از ورم پشت زانو، می‌توان از روشهای زیر استفاده کرد :

  • جوراب طبی – این نوع جورابها با ایجاد فشار به کاهش ورم کمک می‌کنند.
  • داروهای ضدالتهاب غیر استروئیدی (NSAIDs) – این داروها باعث تسکین درد و کاهش التهاب و ورم می‌شوند. امکان دارد این داروها دارای عوارض جانبی باشند مانند معده‌درد و خونریزی معده که خطرناکترین عوارض می‌باشند. امکان دارد بعضی از افرادی که مبتلا به آسم، فشار خون بالا، نارسایی کلیه و قلبی هستند نتوانند از این داروها استفاده کنند. بنابراین پیش از مصرف آنها با پزشک مشورت کنید.
  • در صورتیکه کیست پاره شود، امکان دارد مایع داخل آن وارد ساق پا شده و درد بیشتری ایجاد کند و درنتیجه به داروی مُسکن قویتری نیاز است.
  • درمان یا یخ – این روش نیز برای کاهش ورم و درد مؤثر است. قطعات یخ را داخل کیسه پلاستیکی یا حوله بپیچید. پک یخ را به مدت 10 تا 30 دقیقه روی قسمت دردناک قرار دهید. استفاده از یخ کمتر از 10 دقیقه تأثیر کمی داشته و بیشتر از 30 دقیقه به پوست آسیب می‌زند.
  • استفاده از عصا – امکان دارد تا زمان بهبود علائم استفاده از عصا ضروری باشد. عصا هنگام راه رفتن وزن را از روی پای آسیب‌دیده بر می‌دارد.
  • فیزیوتراپی – حرکت دادن مفصل زانو و انجام ورزشهای مخصوص برای تقویت عضلات دور مفصل به درمان عارضه کمک می‌کند.
  • تخلیه مایع مفصلی– گاهی پزشک با استفاده از سوزن مایع اضافی را از مفصل زانو بیرون کشیده تا علائم بهبود پیدا کنند. اگرچه امکان دارد که کیست بیکر با گذشت زمان مجدداً ایجاد شود. برخی مواقع از تزریق کورتیزون (استروئید) به دنبال تخلیه مایع برای کاهش درد و التهاب ناشی از کیست استفاده می‌شود. این کار از تشکیل مجدد کیست جلوگیری نمی‌کند.

جراحی کیست بیکر

چنانچه کیست بسیار بزرگ و دردناک باشد یا روشهای درمانی دیگر تأثیر نداشتند از جراحی استفاده می‌شود. گاهی برای قطع ارتباط بین کیست بیکر و مفصل زانو از روش جراحی Keyhole استفاده می‌شود. گاهی هم برای برداشتن کیست از جراحی باز استفاده می‌شود. امکان دارد همزمان از جراحی برای درمان عارضه زمینه‌ساز نیز استفاده شود.

هنگام آماده‌سازی برای جراحی، تصمیمات و اقدامات پیش از جراحی به اندازه عمل جراحی برای بهبود عارضه حائز اهمیت هستند.

  • اطمینان حاصل کنید که تجهیزات لازم را پیش از جراحی تهیه کرده باشید. این تجهیزات شامل بریس زانو، عصا، سردکننده یا پک یخ، دستگاه حرکت پسیو مداوم (CPM) می‌باشند. شما بایستی دستور استفاده از این وسایل را هنگام برنامه‌ریزی برای جراحی از پزشک دریافت کنید.
  • خطرات و مزایای جراحی کیست بیکر و هر گونه مطلبی که به شما در مورد جراحی کمک می‌کند را با جراح در میان بگذارید. همچنین مشورت با شخص دیگری که از همین جراحی استفاده کرده نیز می‌تواند سودمند باشد.
  • هر گونه مشکل جسمی مانند تب یا عفونت را بایستی به جراح گزارش داده و همچنین در مورد داروهای در حال مصرف نیز باید با او مشورت کرد.
  • چنانچه امکان دارد راه رفتن با عصا را تمرین کنید تا در صورت لزوم پس از جراحی از آنها استفاده کنید.

جراحی برای خارج کردن کیست بیکر بسته به اندازه کیست معمولاً در حدود یک ساعت یا کمتر زمان می‌برد. جراحی کیست‌های بزرگ‌تر به حساسیت بیشتری نیاز داشته و درنتیجه خارج کردنشان بیش از یک ساعت زمان می‌برد زیرا که امکان دارد کیست در مجاورت اعصاب و رگهای خونی، ورم کرده باشد. پس از استفاده از داروی بیهوشی (موضعی، منطقه‌ای یا عمومی) تیم جراحی با محلول ضدباکتری، پا را ضدعفونی می‌کنند. سپس تجهیزات مورد نیاز آماده شده و نمایشگر روشن می‌شود.

  • جراح دو شکاف 3 تا 4 میلیمتری مستقیماً بالای کیست ایجاد می‌کند.
  • تمامی بافتهای مجاور کیست بریده شده و مایع کیست تخلیه می‌شود. عارضه‌ای که در زانو باعث ایجاد کیست شده (معمولاً مینیسک غضروف) اصلاح و ترمیم خواهد شد.
  • معمولاً کیست خودبه‌خود بهبود می‌یابد. پزشک معمولاً کل کیست را خارج نمی‌کند.
  • شکاف‌ها بخیه زده می‌شوند.
  • فرد به هوش آمده و به اتاق ریکاوری ( واحد مراقبت پس از بیهوشی) برده می‌شود.

اتاق ریکاوری

پس از درآوردن کیست بیکر، برای حداقل دو ساعت در اتاق ریکاوری استراحت کرده تا بیهوشی اثر خود را از دست بدهد. داروهای مُسکن به شکل خوراکی مصرف شده یا از راه وریدی به شما تزریق شده و همچنین نکاتی که طی روزهای آینده باید رعایت کنید به شما آموزش داده خواهد شد. زانو پانسمان شده و برای تسکین درد از یخ استفاده می‌شود.

احتمالاً پس از جراحی درد وجود خواهد داشت و داروهای مُسکن مورد نیاز به شما داده خواهد شد. هنگامی که احساس می‌کنید درد در آستانه آغاز شدن است از داروی مُسکن استفاده کنید زیرا تأثیر این داروها هنگامی که درد وجود داشته باشد کمتر است. پرستاران بیش از  مقدار تجویز شده طبق دستور پزشک مجاز به دادن دارو به بیمار نیستند. برای بهبود جریان خون بایستی سعی کنید که در اتاق ریکاوری پای خود را حرکت دهید. حرارت بدن، فشار خون و ضربان قلب بوسیله پرستار اندازه‌گیری شده و به کمک پزشک تعیین خواهد شد که چه زمانی آماده مرخصی از بیمارستان هستید یا اینکه بایستی در صورت لزوم یک شب در بیمارستان بمانید. احتمالاً می‌توانید وزن کمی روی پای خود تحمل کنید ولی جراح استفاده از عصا را برای چند روز به شما توصیه خواهد کرد. در اکثر موارد تنها زمانی از عصا استفاده می‌شود که فرد بتواند به راحتی روی پای خود بایستد. پس از هشیاری کامل پزشک به شما اجازه مرخصی و رفتن به منزل را خواهد داد. پس از جراحی احتمالاً قادر به رانندگی نبوده و فرد همراه بایستی شما را به منزل برساند.

بهبود کامل زخم کیست بیکر حدود چهار هفته زمان می‌برد. ورم ناشی از بافت زخم در محل شکاف ایجاد خواهد شد. با بهبود زخم، ورم نیز از بین خواهد رفت. در حدود دو هفته پس از جراحی بخیه‌ها برداشته خواهند شد. احتمالاً برای چند روز درد وجود داشته و باید از داروهای مُسکن استفاده کرد. این داروهای مُسکن قوی نیاز به نسخه پزشک داشته و بایستی طبق دستور پزشک مصرف شوند. در اولین روز بین هر 4 تا 6 ساعت می‌توان از این داروها برای کاهش درد استفاده کرد. در اینجا موارد مربوط به مراقبت پس از جراحی ذکر خواهند شد:

  • امکان دارد مقدار مختصری ترشحات ناشی از تجمع مایعات در طی جراحی در محل زخم دیده شود. همچنین ممکن است مقداری خون در روز اول پس از جراحی در محل پانسمان مشاهده شود.
  • برای حداقل 24 ساعت به استفاده از یخ ادامه داده و پانسمان را پس از 48 ساعت بردارید. در روز نخست برای کاهش درد هر 20 تا 30 دقیقه در طول روز روی زانوی خود یخ قرار دهید. درمان با یخ موثرترین راه کاهش درد در دو روز اول پس از جراحی است.
  • تا حد امکان برای کاهش ورم و درد بایستی زانوی خود را بالاتر از سطح قلب قرار دهید. برای این کار می‌توانید هنگام خواب بالشی زیر مچ پای خود قرار دهید.
  • قبل از حمام گرفتن مطمئن شوید که می‌توانید 10 تا 15 دقیقه بایستید. احتمالاً روز پس از جراحی می‌توانید به حمام بروید. در صورتیکه می‌خواهید از وان استفاده کنید هنگام داخل و خارج شدن از آن بسیار مراقب باشید.
  • احتمالاً برای چند روز اول باید از عصا استفاده کنید. ولی معمولاً زانو توانایی تحمل وزن را داشته و شما قادر به راه رفتن خواهید بود. در صورت باز و بسته شدن زانو، زخم دچار سوزش می‌شود بنابراین تا حد امکان زانوی خود را در حدود یک هفته حرکت ندهید.
  • تا دو یا سه روز پس از جراحی امکان تب و تعریق شبانه وجود دارد. این مشکل طبیعی بوده و جای نگرانی ندارد. پزشک مصرف استامینوفن و تنفس عمیق را برای بهبود این مشکل توصیه می‌کند.
  • پس از جراحی در اسرع وقت بایستی فیزیوتراپی را طبق دستور جراح انجام داد.
  • بسته به شدت درد می‌توانید روز پس از جراحی به سر کار خود بازگردید.

بازتوانی (توانبخشی)


بازتوانی (توانبخشی)

علل زمینه‌ساز کیست بیکر مانند التهاب مفاصل، پارگی غضروف یا دیگر عارضه‌های زانو نوع برنامه توان‌بخشی موردنیاز فرد را تعیین می‌کنند. با توجه به وضعیت کلی زانو در بیشتر موارد می‌توان 48 ساعت پس از جراحی از فیزیوتراپی استفاده کرد. عموماً پس از جراحی کیست بیکر باید از انجام فعالیتهای سنگینی که بر استخوانهای زانو فشار وارد می‌کنند خودداری کرد. دویدن، پریدن یا چرخش ممکن است باعث آسیب به غشاء سینوویال و افزایش تولید مایع شده و درنتیجه پشت زانو مجدداً ورم کند.  برنامه توانبخشی برای بهبود زانو پس از جراحی، مشابه برنامه استفاده شده برای بهبود پارگی مینیسک است. پزشک یا متخصص فیزیوتراپی معمولاً برنامه مخصوص هر شخص را طراحی کرده که این برنامه از یک الگوی کلی و جامع پیروی می‌کند. یک تا دو هفته پس از جراحی، بایستی جهت بهبود کامل زخمها به زانو استراحت داد. متخصص فیزیوتراپی برای افزایش محدوده حرکتی، ورزش‌های کششی ملایمی را به شما آموزش خواهد داد. پس از بهبودی برای اطمینان از قدرت کافی عضلانی برای حفاظت از زانو، به دو تا شش هفته ورزش تقویتی نیاز است.

برای یادگیری وضعیت صحیح بدنی و طریقه صحیح ورزش بایستی به طور مرتب به متخصص فیزیوتراپی مراجعه شود. پس از شش هفته استفاده از برنامه توانبخشی، بیمار به اندازه کافی توانایی پیدا کرده که بتواند از وسایلی مانند دوچرخه تمرینی ثابت، ماشین الیپتیکال و ماشین اسکی استفاده کند. زمانی که قادر به انجام این فعالیتها بودید، می‌توانید به فعالیتهای روزانه بازگردید. پزشک به شما توصیه خواهد کرد که حتی پس از بهبود زانو به ورزشهای تقویتی ادامه دهید. برای ارزیابی قدرت زانو و احتمال ایجاد دوباره کیست به طور منظم به پزشک مراجعه کنید.

راههای پیشگیری از ایجاد کیست مجدد در پشت زانو


بهترین راه جلوگیری از ایجاد مجدد کیست در پشت زانو، درمان عارضه زمینه‌ساز کیست است. برای جلوگیری از ایجاد مجدد کیست با توجه به سن هر فرد بایستی موارد زیر را رعایت کرد :

  • کودکان : در کودکان کیست بیکر به ندرت در عملکرد مفصل اختلال ایجاد می‌کند. پس از بهبود، امکان بازگشت کیست بسیار کم می‌باشد.
  • بزرگسالان : امکان دارد کیست نشان‌دهنده آسیب‌دیدگی غضروف باشد. برای جلوگیری از ایجاد مجدد کیست بایستی از انجام فعالیتهای سنگین مانند ورزشهای پرتحرک یا دویدن در مسافتهای طولانی خودداری کرد. در ارتباط با اقدامات پیشگیرانه و انجام فعالیتهای بدنی جای نگرانی نیست مگر اینکه عامل زمینه‌ساز ورم پشت زانو یک عارضه شدید باشد.
  • افراد سالخورده : ورم پشت زانو در افراد مبتلا به آرتریت روماتوئید و آرتروز بیشتر دیده می‌شود، بنابراین افراد سالخورده بایستی از انجام فعالیتهایی که بر مفصل زانو فشار وارد می‌کنند خودداری کنند. امکان دارد کیست بیکر در دوره‌های بعدی زندگی مشکل‌ساز شده و در عملکرد مفصل زانو اختلال ایجاد کند. بنابراین بایستی پس از بهبود کیست به طور مرتب به متخصص فیزیوتراپی مراجعه کرد.

کنترل وزن نیز اهمیت بسیار زیادی دارد. هر زمان که قدمی برداشته می‌شود، یک پوند وزن اضافی به اندازه سه یا چهار پوند به زانو فشار وارد می‌کند. کاهش وزن وارد شده روی زانو به بهبود عملکرد آن کمک می‌کند.