درمان قوز کمر (کیفوز) براساس سن بیمار، میزان درد و شدت ناهنجاری

کفیوززمانی که از پشت به ستون فقرات عادی یک فرد  نگاه‌می‌کنید، کاملا صاف بنظر‌می‌رسد اما این در حالیست که ستون فقرات تحت تاثیر کفیوز شواهدی را نشان‌می‌دهد که استخوانهای پشتی (مهره‌ها) در قسمت فوقانی پشت دچار قوز و انحنا شده و ظاهری غیرطبیعی یا گوژپشت به فرد می‌دهد.کیفوز عبارتست از انحنای ستون فقرات به‌اندازه 50 درجه و یا بیشتر در یک عکسبرداری اشعه ایکس. عکسبرداری اشعه‌ایکس تستی است جهت تشخیص کیفوز که در آن از امواج الکترومغناطیسی نامرئی برای تولید تصاویر از بافتهای داخلی، استخوان‌ها و اندام‌ها بر روی فیلم استفاده‌می‌شود. در حالت عادی ستون فقرات  از 20 تا 45 درجه در ناحیه فوقانی پشتی  قوز دارد. بنابرای کیفوز یک نوع ناهنجاری در ستون فقرات است.

زمانی که کفیوز شدید باشد (قوزبیشتر از 70 درجه) و علائم (به عنوان مثال درد) از طریق درمان محافظه‌کارانه از بین‌نرود در اینصورت از جراحی جهت رفع قوز کمر استفاده‌می‌شود. استفاده از ابزار دقیق و جراحی فیوژن ستون فقرات از روش‌های جراحی هستند که می‌توانند برای درمان ناهنجاری‌های ستون فقرات و ایجاد ثبات دائمی در ستون فقرات مورد استفاده‌ قرارمی‌گیرد. این روشها سطح و جایی که عنصر نخاعی در آنجا آسیب دیده یا برداشته شده‌است (مثل دیسک بین مهره‌ای) را به‌هم متصل و تثبیت می‌کند. در ابزار دقیق از سخت‌افزار طراحی‌شده‌ی پزشکی مانند میله‌ها، صفحات و پیچ‌ها استفاده می‌شود. این ابزار‌ها ستون فقرات در دوره‌ی بهبودی، صاف نگه‌می‌دارند. عمل جراحی فیوژن، فرآیند الحاق عناصر ستون فقرات استخوانی به یکدیگر است. در موارد شدید، فیوژن ستون فقرات به‌صورت قدام (از جلو) از طریق توراکوتومی (ورود به حفره قفسه سینه) و خلفی(از پشت) با استفاده از ابزار انجام می‌شود.

دکتر روشندل متخصص جراحی ارتوپدی  پس از معاینه دقیق بیمار در صورت لزوم جراحی مناسب را برای وی انجام خواهدداد. برای دریافت اطلاعات بیشتر یا رزرو نوبت می‌توانید با شماره‌های 02122383746 و 09334453393 تماس حاصل نمایید.

انواع مختلف کیفوز


انواع مختلف کیفوزکیفوز وضعیتی

کیفوز وضعیتی یا همان قوز وضعیتی، کیفوزی توراسیکی بیش از 50 درجه دارای  مهره‌های طبیعی‌شکل است. این نوع کفیوز انعطاف پذیر بوده و اغلب با ورزش‌کردن قابل درمان است.

کیفوز شوئرمن

کیفوز شوئرمن به نوعی کفیوز اشاره‌دارد که در آن مهره‌ها یک شکل گوه را ایجاد‌کرده اند. این نوع کفیوز سفت‌تر بوده و قابیلت وخیم شدن در حین رشد را دارد. این نوع کیفوز در 0.4 درصد افراد رخ‌داده و مردان و زنان را به‌طور مساوی تحت تأثیر قرارمی‌دهد.

کیفوز مادرزادی

تشخیص کفیوز مادرزادی بدین صورت است که در آن شکل یک یا چند مهره متفاوت از بقیه است. این تفاوت در هنگام تولد به‌وجود می‌آید یعنی کودک در هنگام تولد دچار انحنای بیرونی در ستون فقرات می‌شود. ممکن‌است که این قوز با رشد کودک بیشتر به چشم بیاید.

علت ایجاد قوز‌کمر چیست؟

کیفوز می‌تواند مادرزادی بوده و یا بر اثر شرایطی به‌وجود آید که در زیر ذکرشده‌اند:

  • مشکلات متابولیک
  • شرایط عصبی-عضلانی
  • پوکی استخوان ناقص و یا نام دیگر آن بیماری شکننده استخوانها که موجب شکستگی استخوان‌ها با حداقل نیرو می‌شود.
  • اسپینا بیفیدا
  • کیفوز شوئرمن: وضعیتی است که باعث می‌شود که مهره‌ها در قسمت فوقانی پشت به سمت جلو قوز پیداکنند. علت کیفوز شوئرمن ناشناخته‌است و معمولا در مردان بیشتر رخ‌می‌‌دهد.
  • کيفوز وضعیتی: شايعترين نوع کيفوز ستون‌مهره است؛ این کیفوز عموما در نوجوانی قابل‌توجه است و می‌تواند با سوزش در برابر اختلال نخاعی همراه باشد. با ورزش‌کردن می توان تا حدی زیادی این نوع قوز را رفع‌کرد.
  • کیفوز در بین زنان نسبت به مردان بیشتر شایع‌ است.

علائم کیفوز چیست؟


علائم کیفوز چیست؟هرچند که ممکن است افراد مختلف علائم مختلفی از خود بروزدهند اما موارد زیر جزء شایع‌ترین علائم کیفوز هستند که عبارتند از:

  • تفاوت در ارتفاع شانه‌ها
  • سر در مقایسه با سایر اعضای بدن به سمت جلو خم‌می‌شود
  • تفاوت در ارتفاع تیغه یا وضعیت شانه
  • زمانی‌که فرد خم‌می‌شود ارتفاع قسمت فوقانی پشت بلندتر از حالت طبیعی دیده می‌شود.
  • عضلات همسترینگ (پشت ران)تنگ
  • هرچند ممکن‌است که درد در قسمت پشت وجود داشته‌باشد اما شدت آن به ندرت به‌اندازه‌ای می‌رسد بتواند بر فعالیت‌های طبیعی فرد تاثیربگذارد.
    گاهی‌اوقات ممکن‌است از واژه "گوژ پشتی" و یا "قوز کمر" نیز برای تعریف کیفوز استفاده‌شود.

چه‌کسانی بیشتر دچار گوژپشتی می‌شوند؟

عامل خطر برای ابتلا به کیفوز عبارتند از داشتن پوکی‌استخوان یا تراکم کم در استخوان، یا سابقه‌ یکی از اعضای خانواده در داشتن این وضعیت‌ها.

چگونه می‌توان کیفوز را تشخیص‌داد؟

پزشک کیفوز را از طریق بررسی کامل سوابق پزشکی بیمار، معاینه جسمانی وی و آزمایش‌های خاص تشخیص‌می‌دهد. اگر بیمار کودک باشد، پزشک سوابق کامل والدین و تاریخ تولد اوو همچنین سابقه سایر اعضای خانواده در ابتلا به کفیوزرا مورد بررسی قرار‌می‌دهد. همچنین پزشک درباره نقاط عطف رشد سوالهایی می‌پرسد، زیرا برخی از انواع کیفوز را می‌توان با سایر اختلالات عصبی-عضلانی مرتبط دانست. تاخیرهای رشد ممکن است نیاز به ارزیابی پزشکی بیشتری داشته باشند.

روش‌های تشخیص کیفوز شامل موارد زیر می‌باشد:

  • پرتورنگاری: تست تشخیصی است که در آن از پرتوهای انرژی الکترومغناطیسی نامرئی برای تولید تصاویری از بافت‌ها، استخوان‌ها و اندام‌های داخلی بر روی فیلم استفاده‌می‌شود. از این آزمایش برای اندازه‌گیری و ارزیابی میزان قوز کمر استفاده‌می‌شود. به کمک پرتونگاری کامل از ستون فقرات در حالت ایستاده، پزشک یا رادیولوژیست زاویه قوز ستون فقرات را اندازه‌گیری می‌کند. منحنی بیش از 50 درجه، غیر طبیعی یا هایپرکیفوز محسوب‌می‌شود.تشخیص زودهنگام کیفوز در درمان موفقیت آمیز مهم است. متخصصان اطفال و یا پزشکان خانواده و حتی برخی از برنامه‌های مدرسه به‌طور منظم به علائمی می‌پردازند که ممکن‌است نشان از حضور کفیوز داشته‌باشد.

چرا درمان به‌موقع اهمیت دارد؟

چرا درمان به‌موقع اهمیت دارد؟درمان اولیه در بیماران نوجوان بسیار مهم است. اگر کیفوز درمان‌نشود در اینصورت پیشرفت آن می‌تواند بعدا در طول بزرگسالی به مشکلات قابل توجهی تبدیل شود. پیگیری منظم برای نظارت دقیق بر پیشرفت منحنی ضروری است.

بهترین راه درمان قوز کمر در کودکان و بزرگسالان


به غیر از درد ممکن، کفیوز به جز در کیفوز مادرزادی به ندرت اثرات مضر را بر اندام و ساختار مهم موجود در داخل بدن می‌گذارد. بنابراین درمان براساس علائمی است که ممکن‌است فرد دچار آنها شده‌باشد. به‌عنوان مثال، افرادی که از درد رنج‌می‌برند می‌توانند از تمرینات تقویت‌کننده‌ی عضلات اصلی و داروهای کاهش‌دهنده درد استفاده‌کنند. ممکن است برای کسانی‌که در مورد چگونگی به‌وجود آمدن قوز دغدغه‌هایی دارند، تمرینات بریسی یا وضعیتی در نظر گرفته‌شود. از عمل جراحی تنها در موارد شدید کفیوز استفاده‌می‌شود. پزشکان در تصمیم‌گیری در مورد کفیوز، سن کودک و میزان رشد وی را در نظر می‌گیرند. همچنین پزشکان به میزان درجه تغییر شکل و حضور یا عدم وجود کمر درد (لینک به کمر درد) نیز توجه‌می‌کنند.

بریس (کمربند) قوز کمر

بریس (کمربند) قوز کمراز بریس میلواکی یا بریس سوپرکلواکیکال جهت جلوگیری از بدتر‌شدن و غالبا اصلاح کفیوز در کودکان فعال در حال رشد استفاده‌می‌شود. بریس یا کمربند توسط متخصص ارتوپدی تجویز و توسط ارتوتیست ساخته‌می‌شود. از بریس در کودکان فعال درحال رشد با کیفوز بیش از 65 درجه مورد استفاده‌ قرار‌می‌گیرد. معمولا تجویز می‌شود که تا زمانیکه رشد نوجوان تمام می‌شود از بریس به‌مدت 23 ساعت در روز استفاده‌شود.

ورزش

غالبا در مواردی که افزایش خفیف کیفوز و قوزهای انعطاف پذیر استفاده از فیزیوتراپی تجویزمی‌شود. معمولا یک برنامه‌ی تمرین روزانه در خانه با تمرکز بر تقویت هسته و کشش و تقویت عضله کمر در مدیریت مشکل ظاهری و درد ناشی از کفیوز موفق عمل‌می‌کند.
7 شیوه‌ی حالت و تمرین در درمان کیفوز برای افرادی که در تمام روز در حالت نشسته‌‌ هستند.

حرکت ورزشی پرنده سگ

حرکت ورزشی پرنده سگدر هر چهار حالت، یک پای خود را به عقب و بازوی مخالف آن را به موازات نیم‌تنه خود بالابکشید. سپس به حالت اولیه برگشته و همین کار را با سمت دیگر بدنتان انجام‌دهید. اگر‌ می‌خواهید انواع مختلف ورزش پرنده سگ را ببینید به لینک زیر مراجعه‌کنید.

شنای یک

شنای یکدر حالتی بر روی زمین دراز بکشید که بازوها و پاهایتان کشیده و کف‌دستانتان بر روی زمین قرار داشته‌باشد. سپس سر، بازو و پای مختلف را بالابکشید. این کار را در مورد سمت دیگر بدنتان نیز انجام‌دهید.

شنای دو

 

  طوری روی زمین درازبکشید که عضلات باسن خود را منقبض‌کرده و بازوهای خود را به سمت جلو کشیده‌اید. بازو و شانه‌های خود را از زمین بلند‌کرده و آرنج‌های خود را طوری خم‌کنید که بازوهایتان به سمت پشت کشیده‌ و پشت به سمت جلو بیاید. این کار را چندین بار تکرارکنید. فراموش نکنید که حتما عضلات باسن باید منقیض‌شوند. بعد از اینکه این کار را ده بار تکرارکردید، شانه‌های خود را بالا بکشید و سعی‌کنید همزمان با آن بازوی خود را به‌سمت عقب نگه‌دارید و تا ۱۰ بشمارید. کماکان در این حالت، عضلات باسن خود را در حالت منقبض نگه‌دارید.

حرکت دارت

حرکت دارتبر روی زمین به شکم بخوابید. پاهایتان را از هم بازکرده و دستانتان را به طرفین بلندکنید طوری که سر، شانه‌ها، پاها و دستانتان از کف زمین جداشود. دستان خود را ۱۰ بار به هم بکوبید. بعد از آن اندکی استراحت‌کرده و دوباره اینکار را تکرارکنید.

پل‌زدن شانه

پل‌زدن شانهبه پشت درازبکشید و کف پاهای خود را به صورت صاف و به فاصله‌ی عرض باسن از همدیگر روی زمین بگذارید. عضلات باسن را تحت فشار قرار دهید تا باسن از روی زمین بلند شود.سپس دوباره باسن خود را بر روی کف زمین قراردهید.

کشش کمر از طریق خم‌کردن آن

کشش کمر از طریق خم‌کردن آندر حالیکه پاهای خود را در زیر خود خم‌کرده‌اید دستان خود را به سمت جلو و صاف بکشید. نیم‌تنه خود را تا زمانی به سمت پایین بکشید که در قسمت پشت خود احساس کشش می‌کنید. در این حالت،کشش را حفظ‌کنید. برای تمرکز بر روی کشیدن جناحین کمر، دستانتان را بر روی یکدیگر قراردهید. همین کار را در مورد سمت دیگر بدنتان انجام‌دهید.

کشش اداری

کشش اداریصاف بنشینید یا بایستید. انگشتان دستان خود را در هم تنیده و به کمک آنها پشت‌سر خود را نگه‌دارید. تیغه‌های شانه‌های خود را بکشید تا تنش را در قسمت فوقانی کمر و شانه‌ها حس‌کنید. به مدت چند ثانیه در این حالت بمانید. این ورزش را چندین بار در روز انجام‌دهید.

زمانی از جراحی استفاده‌می‌شود که:

  • ناهنجاری فراتر از زاویه شدید (به عنوان مثال، 70 درجه درکیفوز شوئرمن) است و یا تعادل ساژیتال به‌طور قابل توجهی غیر‌طبیعی باشد.
  • علائم عصبی وجود داشته‌باشد.

اگر شیوه‌های درمانی محافظه‌کارانه نتوانند درد را تسکین‌دهند. علاوه بر این، نوجوانانی که دچار ناهنجاری شدید بوده و درمان‌های محافظه‌کارانه (مثلا بریس) کمکی به آنها نکرده است و بزرگسالانی که مبتلا به پیشرفت قوز و یا کمر درد مزمن هستند نیز می‌توانند به سراغ عمل جراحی بروند.

جراحی چگونه انجام می‌شود؟


جراحی چگونه انجام می‌شود؟شاید یک نوجوان مبتلا به کفیوز شدید که باعث درد و یا مشکلات ظاهری می‌شود بتواند به کمک عمل جراحی این بدشکلی را رفع‌کند. جراحی کفیوز یک فیوژن خلفی ستون فقرات با ابزار دقیق است. عمل جراحی چهار تا پنج ساعت طول‌می‌کشد و بیمار به مدت سه تا چهار روز در بیمارستان بستری‌می‌شود. معمولا دوره بهبودی پس از جراحی  4 الی ۶ هفته  است و بیمار این مدت را در خانه است.

 جراحی کیفوز  شامل قراردادن استخوان‌ها و عضلات ستون فقرات از طریق ایجاد شکاف درست در وسط پشت بیمار است. اندازه برش تنها به اندازه اصلاح قسمت بدشکل است. در این جراحی استخوان‌های ستون فقرات آزاد و آماده‌می‌شوند.

سپس پیچ‌های ۵ سانتیمتری ساخته‌شده از تیتانیوم در داخل پدیکل‌ها قرار‌ داده می‌شوند. هر مهره دارای یک ستون قوی از استخوان در هر طرف به نام پدیکل است. مرکز ستون مهره‌ها توخالی است و کانالی برای ساختن نخاع و مایع مغزی نخاعی ایجاد‌می‌کند. در این جراحی به شدت احتیاط می‌شود که از نخاع مراقبت کامل به‌عمل بیاید. مراحل جراحی عبارتند از: قراردادن پیچ پدیکل با استفاده از اشعه ایکس زمان واقعی(فلوروسکوپی) جهت هدایت و نظارت مستمر از فعالیت نخاع. این کار با قراردادن الکترود بر روی کودک از سر تا انگشتان پا و اندازه‌گیری سیگنال‌ها جلو و عقب انجام می‌شود. یک متخصص به نام متخصص نوروفیزیولوژیست مسئول تفسیر نظارت بر نخاع و هشداردادن به جراح در خصوص بروز هرگونه تغییر است.

هنگامی که کلیه پیچ‌های پدیکل در موقعیت خود قرارگیرند در اینصورت کفیوز اصلاح می‌شود. این مانور انجام شده توسط جراح باعث اصلاح قوز ستون فقرات می‌شود. سپس از طریق پیچ‌ها، میله‌های ساخته شده از کروم کبالت نخ‌شده و پیچ‌ها قفل می‌شوند. پیوند استخوان از دنده خود بیمار گرفته‌می‌شود. این میله‌ها به اندازه چوب کبریت بریده شده و در امتداد پشت ستون فقرات به‌هم چسبانده‌می‌شوند تا فیوژن ستون فقرات ایجاد‌شود.

در  آخر لایه‌های عضلانی را با بخیه‌هایی می‌بندند که در داخل بدن حل‌می‌شوند. لایه‌ی بیرونی پوست را با بست‌های پروانه‌ای یا نوارهای دوختی بسته‌می‌شود. بعد از اینکه پوست به همدیگر جوش خورد این چسب‌های چسپان بخودی خود کنده‌می‌شوند.

مراقبت‌های لازم بعد از عمل کیفوز

انتظار درد و یا ناراحتی بعد از عمل وجود دارد. کنترل درد توسط بیمار (PCA)، بیمار را قادر به کنترل درد خود بدون کمک کارکنان بیمارستان می‌کند و ممکن است این روش با دارو خوراکی جایگزین شود.
ممکن است بیمار ترغیب‌شود که روز بعد از عمل بیدار شده و شروع به قدم‌زدن کند. فعالیت‌کردن باعث بهبود گردش خون و التیام درد در بیمار می‌شود.
به‌دقت از دستورالعمل‌های پزشک و یا فیزیوتراپیست از جمله مراجعت‌های منظم جهت کنترل پیشرفت قوز پیروی‌کنید.
ممکن است به منظور ایجاد قدرت، انعطاف‌پذیری و افزایش دامنه حرکت، جلسات فیزیوتراپی نیز در برنامه درمانی گنجانده‌شود. احتملا درمانگر ، برنامه ورزشی خانگی را مناسب با حال بیمار تنظیم‌کند.

فیزیوتراپی پس از عمل به برنامه درمانی بیمار اضافه‌می‌شود تا وی بتواند قدرت، انعطاف پذیری و افزایش دامنه حرکات خود را افزایش‌دهد. بیمار فیزیوتراپی را به مدت یک دوره به صورت سرپایی ادامه‌می‌دهد. قبل از مرخص‌شدن از بیمارستان به بیمار دستورالعمل‌های کتبی و تجویزهای لازم برای مصرف دارو ارائه می‌شود. مراقبت از بیمار در طی مراجعات بعدی به جراح ستون فقرات ادامه می‌یابد.