درمان دررفتگی، نیمه دررفتگی و بی ثباتی آرنج کودکان و ورزشکاران

درمان دررفتگی، نیمه دررفتگی و بی ثباتی آرنج کودکان و ورزشکاران

دررفتگی آرنج معمولاً در اثر افتادن از ارتفاع یا ضربه مستقیم ایجاد می‌شود و با شکستگی رادیوس، هومروس یا اولنا همراه است. بیشترین حالاتی که باعث دررفتگی می‌شود افتادن روی زمین با دست باز می‌باشد به طوریکه دست از بدن دور باشد و آرنج با فشار خم شود. حرکات چرخشی نیز باعث ایجاد دررفتگی می‌شوند. این حالت دررفتگی خلفی (عقبی) نام دارد و 90 درصد از دررفتگی‌های آرنج را شامل می‌شود. در دررفتگی خلفی، اولنا یا رادیوس یا هر دو به سمت عقب حرکت می‌کنند.

برای درمان فوری دررفتگی آرنج در ورزشکاران بایستی خدمات اورژانس پزشکی را مطلع ساخت و آرنج ورزشکار را ثابت نگه داشته و آسیب را برطرف کرد. آسیب‌دیدگی آرنج انواع مختلفی دارد ولی هنگامی که زخم باز همراه با خونریزی وجود داشته باشد، آسیب بسیار خطرناک است. در صورتیکه شکستگی باز  وجود داشته باشد امکان خونریزی شدید وجود دارد. اولویت در این مواقع جلوگیری از خونریزی بوسیله اِعمال فشار مستقیم است. اگر خونریزی وجود نداشته باشد با یخ می‌توان ورم و التهاب را کاهش داد. با مکالمه با شخص آسیب‌دیده باید ذهن او را از آسیب‌دیدگی دور نگاه داشت.

دکتر شهرستانی جراح و متخصص ارتوپد از جدیدترین روش‌ها برای درمان و تسکین بیماری‌ها بهره می‌گیرد. برای بهره‌مندی از این خدمات و رزرو وقت با شماره‌های 02122383746  و 09334453393 تماس حاصل فرمایید.

انواع دررفتگی مفصل آرنج


انواع در رفتگی مفصل آرنج

دررفتگی خلفی آرنج می‌تواند به صورت نیمه دررفتگی یا دررفتگی کامل باشد. در صورت نیمه دررفتگی، سطح مفاصل با فاصله کمی از هم جدا شده و معمولاً سریع یا با کمی کمک جا افتاده یا به حالت قبل باز می‌گردند. دررفتگی کامل زمانی ایجاد می‌شود که سطح مفاصل به مقدار زیاد از هم جدا شوند که در این صورت نیاز به کمک پزشک دارد. دررفتگی آرنج شامل آسیب به ساختارهای مجاور و اغلب به رباط‌های مفصل آرنج، شکستگی در رادیوس (زند زبرین) یا اولنا (زند زیرین) یا آسیب‌دیدگی اعصاب یا رگ‌های خونی مجاور مفصل آرنج است که ممکن است بوسیله استخوان در حال حرکت تحت فشار باشند.

دلایل دررفتگی آرنج


علت اصلی بیشتر دررفتگی‌های آرنج، افتادن روی زمین در حالتی است که دست از آرنج به طور کامل باز باشد. البته آسیب‌دیدگی ناشی از تصادف یا افتادن در اثر فعالیت‌های ورزشی نیز می‌تواند منجر به دررفتگی آرنج شود. "آرنج کشیده شده" نوع خاص از دررفتگی است که بیشتر در اثر کشیدن ناگهانی ساعد در کودکان ایجاد می‌شود. در این حالت سر استخوان رادیوس (زند زبرین) دچار دررفتگی می‌شود. این عارضه در کودکان کمتر از 5 سال شایع است.

علائم دررفتگی آرنج


 

  • درد شدید در آرنج، ورم و ناتوانی در خم کردن دست در آرنج همه علائم دررفتگی آرنج می‌باشند.
  • در برخی از موارد افراد در دست خود احساسی ندارند یا اینکه ضربان قلب در مچ دست احساس نمی‌شود.
  • احتمال دارد سرخرگ‌ها و اعصابی از آرنج می‌گذرند در اثر دررفتگی آسیب ببینند. آسیب‌دیدگی اعصاب باعث ایجاد احساس غیر طبیعی یا عدم عملکرد صحیح دست یا قسمت انتهایی بازو در قسمت زیر آرنج می‌شود.
  • کودکان مبتلا به " آرنج کشیده شده" نمی‌توانند به علت درد آرنجشان را خم کنند.

تشخیص دررفتگی آرنج


تشخیص دررفتگی آرنج

پزشک برای تشخیص دررفتگی آرنج با معاینه کار خود را آغاز می‌کند.

  • پزشک نبض را بررسی کرده تا مطمئن شود که اعصاب و سرخرگ‌ها آسیب ندیده باشند، مچ و انگشتان بیمار را حرکت داده و اطمینان حاصل می‌کند که جریان خون در دست طبیعی است.
  • سپس پزشک از عکسبرداری با اشعه ایکس استفاده می‌کند. برخی مواقع شکستگی در استخوان مشابه دررفتگی به نظر می‌رسد و بعضی از شکستگی‌ها در زمان دررفتگی ایجاد می‌شوند.
  • اگر پزشک احتمال آسیب‌دیدگی سرخرگ را بدهد، از آزمایش‌های دیگری مانند آرتریوگرام (عکس اشعه ایکس از درون سرخرگ) استفاده خواهد کرد.

درمان دررفتگی آرنج


اقدامات درمانی دررفتگی مفصل آرنج را می‌توانید در ادامه مشاهده کنید:

مراقبت از دررفتگی آرنج در منزل

دررفتگی آرنج آسیبی شدید می‌باشد که نیازمند مراقبت پزشکی است. در منزل می‌توانید بر روی آرنج یخ قرار دهید. این کار به کاهش درد و ورم کمک می‌کند. ولی حتماً بایستی به پزشک مراجعه کنید. برای تشخیص آسیب‌دیدگی اعصاب یا سرخرگ‌های دست در منزل نیز می‌توان بررسی‌های زیر را انجام داد:

  • برای معاینه سرخرگ، نبض خود را در پایین انگشت شست در قسمت مچ بررسی کنید. در این حالت بایستی بتوانید نبض را احساس کنید. نوک انگشتان خود را فشار دهید. در این صورت نوک انگشتان سفید شده و پس از 3 ثانیه به رنگ عادی بر خواهند گشت. چنانچه نتیجه هر یک از این معاینات غیر طبیعی بودند، سریعاً به پزشک مراجعه کنید. اگر کسی نمی‌تواند این کار را برای خودش انجام دهد، شما می‌توانید برای آنها این معاینات را انجام دهید.
  • سه عصب از آرنج می‌گذرند. هر عصب دارای قسمت‌هایی است که در قدرت و احساس مؤثر است. برای ارزیابی قدرت، دست خود را از مچ به سمت بالا خم کنید (عملکرد عصب رادیال)، سپس انگشتان را از هم جدا کنید (عملکرد عصب اولنار) و سپس سعی کنید انگشت شست را به انگشت کوچک برسانید (عملکرد عصب مدیان). اگر شخص آسیب‌دیده در انجام هر یک از این حرکات مشکل داشته باشد، بایستی سریعاً به پزشک مراجعه کرد.
  • برای ارزیابی احساس و تغییرات حسی، تمامی قسمت‌های دست و بازو را لمس کنید. اگر در هر قسمتی بی‌حسی وجود داشته باشد، سریعاً باید به پزشک مراجعه شود.

جا انداخت دررفتگی آرنج

جا انداخت دررفتگی آرنج

پزشک برای جا انداختن آرنج، مچ را پایین گرفته و آرنج را به محل خودش باز می‌گرداند. این کار بسیار دردناک می‌باشد و به همین دلیل قبل از جا انداختن، داروهای ضد درد قوی به بیمار داده خواهد شد. بسیاری از پزشکان از"آرامبخش در حال هوشیاری" برای بیمار استفاده می‌کنند. این دارو باعث کاهش یا توقف درد جا انداختن آرنج می‌شود ولی بیمار به اندازه کافی هوشیار باقی می‌ماند تا بتواند تنفسش را کنترل کند.

اسپلینت یا آتل

اسپلینت یا آتل

پس از جا انداختن آرنج، پزشک از با اشعه ایکس، عکسبرداری کرده و سپس از اسپلینت یا آتل استفاده کرده تا آرنج در حالت خمیده نگه داشته شود. اسپلینت در پشت آرنج به شکل یک L در خواهد آمد. اسپلینت از گچ یا فایبرگلاس ساخته می‌شود. از اسپلینت برای جلوگیری از حرکت دست در قسمت آرنج استفاده می‌شود. معمولاً دست در گردن‌آویز قرار داده می‌شود تا بیمار بتواند اسپلینت را در وضعیتی ثابت نگه دارد و از فشار بر مفصل آرنج جلوگیری شود. در حالت "آرنج کشیده شده" چون که مفصل آرنج هنوز مقاومت مفصل در بزرگسالان را ندارد، می‌توان بدون بی‌حسی  با آموزش کافی آرنج را جا انداخت. البته بدون آموزش کافی نباید این کار انجام شود.

فیزیوتراپی

 

زمانی که متخصص ارتوپدی تشخیص دهد، می‌توان از فیزیوتراپی و توانبخشی برای دررفتگی آرنج استفاده کرد. یکی از مهمترین مواردی که در توانبخشی باید رعایت شود اینست که بیمار باید از انجام فعالیتهایی که درد را افزایش می‌دهد خودداری کند (امکان دارد به گردن‌آویز و بریس آرنج نیاز باشد). از فعالیتهایی که فشار زیادی بر آرنج وارد می‌کنند مانند بلند کردن اشیاء، خوابیدن روی آرنج و کارهایی که شامل هل دادن و کشیدن هستند نیز باید خودداری شود. عدم انجام فعالیتهای سنگین باعث افزایش سرعت روند بهبودی می‌شود. پس از اینکه بیمار بتواند بدون درد این فعالیتها را انجام دهد، اجازه دارد که به فعالیتهای روزمره بازگردد مشروط به اینکه علائم افزایش پیدا نکنند. بازگشت به فعالیتها بایستی زیر نظر متخصص فیزیوتراپی و ارتوپدی با توجه به شدت آسیب در طول چند هفته تا چند ماه انجام شود. درمان‌های دستی مانند ماساژ، موبیلیزیشن(حرکت آرام مفاصل)، سوزنکاری خشک، حرکات کششی و الکتروتراپی نیز می‌توانند به بهبود محدوده حرکتی و عملکردی آرنج کمک کنند و پس از اینکه متخصص ارتوپدی یا فیزیوتراپی تشخیص دهند می‌توان از این روشهای درمانی استفاده کرد. فیزیوتراپی باعث بهبودی سریع‌تر، دستیابی به بهترین نتیجه و کاهش خطر آسیب‌دیدگی مجدد می‌شود. این روش درمانی شامل موارد زیر می‌باشد:

  • ماساژ بافت نرم
  • الکتروتراپی (مانند اولتراسوند)
  • اقداماتی که باعث کاهش التهاب می‌شوند
  • موبیلیزیشن مفصل
  • بستن آرنج با نوار مخصوص
  • استفاده از بریس
  • گرما درمانی و یا استفاده از یخ
  • تمارین ورزشی برای بهبود انعطاف‌پذیری و قدرت
  • هیدروتراپی
  • آموزش به بیمار
  • تغییر در نحوه انجام فعالیتها
  • بازگشت تدریجی به فعالیتهای روزمره

جراحی

جراحی

در مواردی مانند بی‌ثباتی مکرر آرنج،  ناهماهنگی مفصل، شکستگی که باعث عدم ثبات استخوانی شده و یا شکستگی داخل مفصلی از جراحی استفاده می‌شود. ابزار مورد نیاز جراحی عبارتند از :

  • شکستگی کورونوئید : پلاک، پیچ 2.5 میلی‌متری یا نخ بخیه
  • شکستگی سر رادیوس : پلاک، پیچ 2.5 میلی‌متری، پیچ فشاری بدون سر یا پروتز سر رادیوس
  • شکستگی مفصلی : پلاک اولکرانون یا دیستال هومرال، پیچ بدون سر، بخیه قابل جذب

مراقبت‌های بعد از جراحی آرنج


بعد از جراحی آرنج باید به نکات زیر توجه داشته باشید و آنها را زیر نظر پزشک انجام دهید.

رژیم غذایی

  • مایعات و غذای سبک مصرف شود (ژله، سوپ و ...)
  • اگر حالت تهوع وجود ندارد، می‌توانید از رژیم غایی عادی استفاده کنید.

مراقبت از زخم محل جراحی

  • در صورتیکه دست‌ها ورم کردند از پانسمان جراحی که سفت نباشد استفاده کنید.
  • خونریزی و ورم آرنج پس از جراحی طبیعی می‌باشد. اگر خون در نوار پانسمان نفوذ کرد، خونسرد باشید و از پانسمان اضافی استفاده کنید.
  • برای جلوگیری از عفونت، محل جراحی را پاکیزه و خشک نگه دارید. پس از جراحی می‌توانید با پوشاندن محل جراحی بوسیله پوشش پلاستیکی، به حمام بروید. آب نباید به محل جراحی برسد.
  • پس از جراحی برای 7 تا 14 روز آرنج بایستی در آتل و گردن‌آویز بی‌حرکت نگه داشته شود.
  • حمام کردن و خیس شدن محل جراحی پس از اولین جلسه معاینه بعد از جراحی مانعی ندارد.

دارودرمانی

  • در زمان جراحی بی‌حسی موضعی به زخم تزریق می‌شود. اثر بی‌حسی پس از 8 تا 12 ساعت از بین می‌رود و امکان دارد که در روز اول یا دوم پس از جراحی با افزایش ورم، درد بیشتری ایجاد شود.
  • بیشتر بیماران برای مدت زمان کوتاهی به داروی ضد درد مخدر نیاز دارند. این داروها بایستی طبق دستورالعمل روی جعبه دارو مصرف شوند.
  • عوارض جانبی متداول داروهای ضد درد عبارتند از حالت تهوع، خواب‌آلودگی و یبوست. برای کاهش این عوارض دارو بایستی همراه با غذا مصرف شود. در صورت یبوست، از داروهای ملین بدون نیاز به نسخه پزشک استفاده کنید.
  • در صورت حالت تهوع و استفراغ، به پزشک مراجعه کنید تا داروها را تعویض کند.
  • در صورت وجود درد که با داروی مُسکن کاهش نیافته است، می‌توان از داروهای ضد التهابی بدون نیاز به نسخه مانند ایبوپروفن یا ناپروکسن استفاده کرد. این داروها درد و همچنین نیاز به داروهای مُسکن مخدر را کاهش می‌دهند. این داروهای بایستی طبق دستور روی جعبه دارو مصرف شوند.

انجام فعالیتهای روزانه

  • هنگام خواب یا استراحت، استفاده از صندلی راحتی و قرار دادن بالش زیر ساعد باعث راحتی بیشتر می‌شود.
  • از انجام فعالیتهایی که باعث افزایش درد و ورم می‌شوند خودداری کنید. اگر طبق دستور پزشک انجام این فعالیتها مانعی نداشته باشد، دست بایستی تمام مدت در گردن‌آویز قرار داده شود.
  • از نشستن یا مسافرتهای طولانی‌مدت برای مدت 2 هفته خودداری کنید.
  • از رانندگی تا زمانی که پزشک دستور دهد خودداری کنید.
  • اگر درد قابل تحمل می‌باشد، می‌توانید 3 تا 4 روز پس از جراحی به کارهای کم‌تحرک یا مدرسه بازگردید.

ثابت نگه داشتن آرنج (در صورت تجویز پزشک)

  • آرنج در آتل قرار داده می‌شود تا برای 1 تا 2 هفته پس از جراحی ثابت نگه داشته شود.
  • هنگام استفاده از آتل، در تمام مواقع دست در گردن‌آویز قرار داده می‌شود.

یخ درمانی

  • استفاده از یخ در دوره پس از جراحی بسیار اهمیت دارد و بایستی فوراً پس از جراحی از آن استفاده شود.
  • تا زمان اولین جلسه معاینه پس از جراحی پک یخ را روزانه هر 2 ساعت به اندازه 20 دقیقه استفاده کنید. در استفاده از یخ بایستی مراقبت کافی به عمل آید تا از سرمازدگی جلوگیری شود.

تمرین ورزشی برای دررفتگی آرنج


تمارین زیر برای دررفتگی آرنج طبق دستور متخصص ارتوپدی انجام می‌شوند. قبل از انجام این تمارین بایستی با متخصص فیزیوتراپی در مورد بی‌خطر بودن این تمرینها مشورت کنید. معمولاً این تمرینات در صورتیکه باعث افزایش علائم بیماری نشوند، بایستی 3 بار در روز انجام شوند.

خم و راست کردن آرنج

خم و راست کردن آرنج

آرنج خود را تا حدی که باعث ایجاد درد نشود، خم و راست کنید. میزان کشش نباید از خفیف تا متوسط تجاوز کند. در صورتیکه علائم تشدید نشوند این حرکت را 10 بار تکرار کنید.

چرخش ساعد

چرخش ساعد

آرنج را به اندازه 90 درجه خم کنید. سپس به آرامی کف دست را تا حدی که درد ندارد به بالا و پایین بچرخانید. مقدار کشش نباید از خفیف تا متوسط تجاوز کند. این حرکت را در صورتیکه علائم تشدید نشوند 10 بار تکرار کنید.

فشار دادن توپ تنیس

توپ تنیس را در دست نگه دارید. در حد توان تا اندازه‌ای که درد ایجاد نشود، توپ را محکم فشار دهید. برای 5 ثانیه این حالت را حفظ کنید و 10 بار این کار را تکرار کنید.

پیگیری درمان دررفتگی آرنج


پیگیری درمان دررفتگی آرنج

پس از مرخصی از مطب پزشک یا اورژانس، در زمان 24 تا ساعت 48 بیمار بایستی درمان را با متخصص ارتوپدی پیگیری کند. در این زمان بایستی از آتل یا اسپلینت استفاده کنید و آرنج را حرکت ندهید. تا حد امکان آرنج را بالا نگه دارید و از یخ برای کاهش ورم استفاده کنید. یخ را مستقیماً روی آرنج قرار ندهید؛ بلکه آن را در حوله پیچیده تا به پوست آسیبی وارد نشود. برخی از پزشکان توصیه می‌کنند که برای 15 دقیقه از یخ استفاده شده و سپس برای همین مقدار زمان استفاده از یخ متوقف شده و این روند تکرار شود.

جلوگیری از دررفتگی آرنج


سعی کنید هنگامی که دست و آرنج باز می‌باشد از افتادن روی زمین اجتناب کنید؛ در صورت امکان سعی کنید هنگام افتادن، بدن و دست و پای خود را به صورت دایره‌ای درآورده و روی زمین غلت بزنید. از قرار گرفتن در موقعیتهایی که احتمال افتادن را افزایش می‌دهند اجتناب کنید (مانند راه رفتن شب هنگام یا پیاده‌روی در زمین لغزنده). پزشکان توصیه می‌کنند که از قرار دادن فرش روی زمین چوبی یا کاشی خودداری کنید زیرا که باعث لغزندگی و افتادن روی زمین می‌شوند. هیچگاه کودکان را از ناحیه دست بلند نکنید تا از ایجاد "آرنج کشیده شده" جلوگیری ‌شود.

دورنمای بیماری و میزان بهبودی


معمولاً این عارضه به خوبی بهبود یافته و دورنمای بهبودی مثبتی دارد. پس از مراقبت کافی برای 3 تا 5 روز، در صورتیکه شکستگی وجود نداشته باشد، متخصص ارتوپدی انجام حرکات آرام آرنج را برای بیمار تجویز می‌کند. برای حداکثر توانبخشی از فیزیوتراپی استفاده می‌شود. معمولاً این عارضه بدون هیچ عوارض بلندمدتی بهبود می‌یابد. مشکلات اعصاب یا سرخرگ می‌تواند منجر به آسیب‌دیدگی بلندمدت در عملکرد دست و ساعد شود. در صورتیکه عمل جا انداختن زودهنگام انجام شود نتیجه درمان بهتر خواهد بود؛ در صورت جا نینداختن "آرنج کشیده شده" درکودکان، امکان دارد عارضه‌های بلندمدت آرنج ایجاد شوند.

"کپی فقط با ذکر منبع و لینک بلامانع است."