درمان درد پایین کمر ناشی از چاقی، افزایش سن و کارهای روزمره

درد پایین کمر (درد در قسمت لومبر( یکی از دردهای بسیار شایع است که تقریباً همه افراد در برخی از مراحل زندگی خود دچار درد این ناحیه می‌شوند، که می‌تواند به صورت خفیف یا درد مزمن و شدید کمر به وجود بیاید و چندین ماه یا چندین سال طول بکشد. در اکثر موارد درد عضلات پایین کمر به علت پیچ خوردگی و کشیدگی ناشی از برداشتن اشیا به طور نادرست به وجود می‌آید. معمولا درد استخوان‌های پایین کمر به صورت خود به خود، با مصرف داروهای مسکن، استفاده از کمپرس یخ و استفاده از کمپرس گرم بهبود میابد. اما گاهی اوقات درد پایین کمر به علت برخی از اختلالات شدید ستون فقرات از قبیل اسپوندیلوز به وجود می‌آید، اسپوندیلوز به استئوآرتریت ستون فقرات گفته می‌شود. این عارضه می‌‌تواند در این ناحیه آنقدر شدید باشد که باعث اختلال در انجام فعالیت‌های روزمره شود و بیمار نتواند به سرکار خود برود. در این حالت بیمار به توجه ویژه پزشکی از قبیل فیزیوتراپی و حتی عمل جراحی نیاز خواهد داشت.

کمر درد مشکلی شایع درمیان تمام اقشار جامعه می باشد. درد پایین کمر در میان زنان و مردان میتواند ناشی از چاقی و عادات بد روزمره باشد. قبل از تشدید درد می توان با راه کارهای ساده نسبت به تسکین و درمان آن اقدام کرد. اما اگر درد در ناحیه پایین کمر از عوامل جدی تر دیگری مانند سیاتیک باشد شاید نیاز به جراحی داشته باشید. دکتر مهدی شهرستانی جراح و متخصص استخوان و مفاصل میتواند در این راستا راهنمای خوبی برای شما باشد.

جهت انجام مشاوره و رزرو نوبت میتوانید با شماره تلفن‌های  02122383746  و 09334453393 تماس بگیرید.

 چه عواملی باعث ایجاد درد پایین کمر می‌شود؟


 

عوامل مختلفی باعث ایجاد درد پایین کمر می‌شوند بنابراین آشنایی با علل بروز درد نقش بسیار مهمی را در درمان آن ایفا خواهد کرد. پزشک به شما کمک می‌کند تا بتوانید به خوبی علت اصلی بروز درد در استخوان‌های پایین کمر را تشخیص دهید. در بخش زیر به برخی از علل شایع درد پایین کمر اشاره می‌کنیم:

  • پیری: با بالا رفتن سن همه اعضای بدن دچار پیری می‌شوند. دیسک و رباط‌های ستون فقرات ما خشک و سفت می‌شوند. فرایند طبیعی پیری و تحلیل رفتن استخوان‌ها باعث بروز برخی از اختلالات خاص از قبیل بیماری تحلیل برنده دیسک می‌شود که می‌تواند باعث ایجاد درد شود.
  • سبک زندگی: برخی از فعالیت‌های روزمره به بدن فشار وارد می‌کنند و باعث سفتی و خشکی عضلات پایین کمر می‌‌شوند که در نهایت شما دچار درد عضلات پایین کمر خواهید شد.
  • چاقی: اضافه وزن و چاقی فشار بسیار زیادی را به کمر وارد می‌کند و باعث بروز مشکلات و عوارض متعددی می‌‌شود.
  • آسیب دیدگی و تصادفات: زمین خوردن روی کمر یا تصادفات خودرویی و موتورسیکلت می‌‌تواند باعث ایجاد درد ناگهانی و غیر عادی پایین کمر شود.

 علائم و نشانه‌های درد پایین کمر شامل چه مواردی است؟


 

درد پایین کمر بر اساس عامل ایجاد کننده آن می‌تواند یک علامت باشد که این درد به روش های مختلف احساس می‌شود. وجود درد به بدن اخطار می‌دهد که یک مشکل جدی به وجود آمده است و درد پایین کمر باعث می‌شود که شما دچار بیحسی ضعف و سوزن سوزن شدن دست و پا شوید. اگر شما دچار درد تیر کشنده در پاهای خود هستید به احتمال زیاد دچار درد سیاتیک شده‌اید. درد پایین کمر می‌‌تواند بسیار مبهم یا ناگهانی و تیر کشنده باشد و انجام دادن برخی از حرکات خاص باعث ایجاد درد خواهد شد. اگر درد پایین کمر شما بسیار شدید است و با هر یک از علائم و نشانه‌های اورژانسی زیر همراه شده است باید فوراً به پزشک مراجعه کنید.

  • دردی که باعث اختلال در انجام فعالیت‌های روزمره شما می‌شود.
  • دردی که با احساس ضعف یا بیحسی پا و باسن همراه شده است.
  • در صورتی که دچار ضعف، بیحسی یا سوزن سوزن شدن دست و بازو شده‌اید.
  • در صورتی که کنترل مثانه روده خود را از دست داده‌اید.

 دردناک بودن استخوان‌های پایین کمر به معنای نیاز به عمل جراحی نیست. روش های غیر جراحی متعددی برای بهبود درد پایین کمر وجود دارد که انتخاب بهترین روش درمانی می‌تواند به بهبود و عدد جلوگیری از تشدید در استخوان‌های پایین کمر کمک کند.

 درد پایین کمر چگونه تشخیص داده می‌شود؟


 

همیشه درد پایین کمر یک اختلال جدی نیست زیرا گاهی اوقات درد این قسمت به علت کشیدگی و پیچ خوردگی عضلات به وجود می‌آید. اما در صورتی که درد این قسمت تا چندین هفته بهبود نیابد و با علایم دیگری همراه شود باید به آن توجه کنید و حتما به پزشک مراجعه نمایید. پزشک می‌تواند علت اصلی درد این قسمت را تشخیص دهد و برنامه درمانی مناسبی را برای کنترل درد و سایر علائم شما طراحی کند. پزشک در هنگام ویزیت شما سوالاتی را در خصوص علائم و نشانه‌هایی که دارید مطرح می‌‌کند سپس به انجام معاینات جسمانی می‌‌پردازد و درخواست آزمایشات مربوطه را می‌دهد. این فرآیند به پزشک برای تشخیص علت اصلی درد کمر کمک می‌کند. پزشک سوالات زیر را از شما می‌پرسد تا بتواند وضعیت شما را به طور دقیق ارزیابی کند.

  • چه موقع درد پایین کمر شروع می‌شود؟
  • آیا اخیرا کار یا فعالیتی را انجام داده‌اید که باعث ایجاد درد در این قسمت شده است؟
  • درد پایین کمر را به چه صورت احساس می‌کنید؟
  • آیا درد در این ناحیه به پاهای شما نیز انتشار می‌یابد؟
  • آیا تاکنون از روشهای خانگی برای تسکین درد خود استفاده کرده‌اید؟

 پاسخ دقیق به این سوالات به پزشک کمک می‌‌کند که بتواند علت اصلی بروز درد را تشخیص دهد. پزشک علاوه بر طرح این سوالات به انجام معاینات جسمانی و عصبی می‌‌پردازد تا بتواند علت ایجاد درد را شناسایی کند. پزشک در هنگام انجام معاینات جسمانی حالت بدن و شرایط جسمانی شما را ارزیابی می‌‌کند و از شما می‌‌خواهد برخی از حرکات خاص را انجام دهید تا بتواند شرح حال دقیقی را از وضعیت شما به دست بیاورد. پزشک انحنای ستون فقرات را نیز بررسی می‌کند و برای انجام آزمایشات عصبی به بررسی قدرت و واکنش عضلات می‌‌پردازد و انتقال درد پایین کمر را به سایر نقاط بدن ارزیابی می‌کند. معمولاً پزشک درخواست انجام آزمایشات بیشتر از قبیل عکس برداری به کمک سی تی اسکن، اشعه ایکس و اسکن ام آر آی را می‌دهد تا بتواند به طور دقیق علت اصلی بروز درد پایین کمر را تشخیص دهد. در بخش زیر برخی از آزمایشاتی که پزشک درخواست انجام آنها را می‌دهد اشاره می‌کنیم.

  • اسکن استخوان: این تست به شناسایی برخی از بیماری‌های ستون فقرات از قبیل استئوآرتریت ستون فقرات، شکستگی و عفونت کمک می‌کند. پزشک برای انجام اسکن استخوان مقدار بسیار کمی از ماده رادیو اکتیو را به درون رگ تزریق می‌کند که در نهایت توسط استخوانهای بدن جذب می‌شود. نقاطی که مقدار بیشتری از ماده رادیو اکتیو را جذب کرده باشد، که نقاط داغ نام دارند، وجود ناهنجاری‌هایی از قبیل التهاب را نشان می‌‌دهند.
  • دیسکو گرام: در این روش یک رنگ بیخطر به درون یکی از دیسک‌های بین مهره‌ای شما تزریق می‌شود و در صورتی که منبع درد در دیسک وجود داشته باشد در دیسکوگرام مشخص خواهد شد. در صورتی که رنگ تزریق شده به بیرون نشت کند پزشک می‌تواند در حین عکسبرداری رنگ را مشاهده نماید.
  • میلوگرام: در این تست از یک رنگ مخصوص برای مشاهده اختلالات کانال نخاعی یا ستون فقرات استفاده می‌شود. سی تی اسکن یا عکس برداری با اشعه ایکس به عنوان بخشی از میلوگرام درخواست می‌‌شود و به شناسایی هرگونه ناهنجاری کمک می‌‌کند.

 همانگونه که متوجه شدید شد تشخیص درد پایین کمر کار ساده‌ای نیست و پزشک باید به کمک روشهای مختلف به آزمایشات متعدد علت اصلی بروز درد پایین کمر را تشخیص دهد. اما پس از آنکه علت اصلی درد پایین کمر تشخیص داده شد پزشک می‌‌تواند بر اساس شرایط شما یک برنامه درمانی مخصوص را طراحی کند که پاسخگوی همه نیازهای شما باشد.

 چه روش هایی برای درمان درد استخوان‌های پایین کمر وجود دارد؟


 پس از آن که پزشک توانست علت اصلی بروز درد پایین کمر را تشخیص دهد یک برنامه درمانی دقیق و جامع را برای رفع درد این ناحیه طراحی می‌‌کند. پزشک از روش های ترکیبی برای کسب نتایج بهتر استفاده می‌‌کند که به عنوان مثال شامل دارو درمانی، ورزش درمانی و ماساژ درمانی است. شدت و علت اصلی بروز درد پایین کمر به پزشک کمک می‌‌کند بتواند بهترین روش درمانی را برای شما تعیین کند. دارو درمان یکی از رایج ترین روش هایی است که می‌تواند به شما برای کاهش درد کمک کند اما تنها راه حل موجود برای رفع درد عضلات پایین کمر نیست.

 از چه داروهایی برای تسکین درد پایین کمر استفاده می‌شود؟

 قبل از آن که پزشک برای درد پایین کمر به شما دارو بدهد باید اطلاعات کاملی را در خصوص داروهایی که مصرف می‌‌کنید در اختیار او قرار دهید زیرا احتمال تداخل داروها وجود دارد. در بخش زیر به برخی از داروهایی که برای تسکین درد پایین کمر تجویز می‌شود اشاره می‌کنیم.

  • شل کننده عضلانی: از این داروها برای شل کردن عضلات استفاده می‌شود. اگر شما دچار درد مزمن پایین کمر ناشی از اسپاسم عضلانی هستید استفاده از شل کننده عضلانی می‌‌تواند به رفع اسپاسم عضلانی کمک کند.
  • داروهای ضد افسردگی: مصرف این داروها با مسدود کردن ارسال پیام های درد به مغز می‌تواند به بهترین نحو به درمان درد پایین کمر کمک کند.
  • مخدرها: در برخی شرایط حاد پزشک برای کنترل درد شدید ناحیه مصرف داروهای مخدر از قبیل مورفین را تجویز می‌کند. علاوه بر این داروها، داروهای مسکن نیز می‌توانند به کاهش درد پایین کمر کمک کنند. مصرف این داروها می‌‌تواند به تسکین درد مزمن کمر کمک نماید.
  • استامینوفن: می‌توان از این دارو برای کاهش درد این ناحیه استفاده کرد اما استامینوفن می‌تواند به کاهش التهاب کمک نماید. تیلنون یک نمونه از قرص استامینوفن است که می‌تواند به کاهش درد بیمار کمک کند.
  • داروهای غیر استروئیدی ضد التهاب: این داروها با استامینوفن تفاوت دارند زیرا می‌توانند به کاهش درد و التهاب کمک کنند. ایبوپروفن و آسپرین چند نمونه از داروهای غیر استروئیدی ضد التهاب هستند.

 تزریق دارو به کاهش درد پایین کمر کمک می‌کند

تزریق دارو همانند داروهایی که در قسمت بالا به آن اشاره کردیم می‌‌تواند به تسکین درد پایین کمر کمک کند.

  • تزریق استروئید به درون فضای اپیدورال: تزریق استروئید یکی از رایج‌ترین روش‌های موجود برای تسکین درد پایین کمر است که پزشک این داروی ضد التهاب قوی را به صورت مستقیم به ریشه عصب تزریق می‌کند. به طور کلی شما به دو یا سه بار تزریق نیاز خواهید داشت اما نباید این دارو بیشتر از سه بار تزریق شود زیرا استروئید با عوارض جانبی متعددی همراه است.
  • تزریق سایر داروها: پزشک بر اساس بیماری ستون فقرات سایر انواع تزریقات از قبیل تزریق به درون مفصل فاست را تجویز می‌کند.

 چه روش های دیگری برای درمان درد پایین کمر وجود دارد؟

روش های متعددی برای درمان درد پایین کمر وجود دارد که در بخش زیر به آنها اشاره می‌کنیم:

  • کایروپراکتیک می‌تواند به درمان درد استخوان‌های پایینی کمر و جلوگیری از بدتر شدن آنها کمک کند.
  • در فیزیوتراپی از روش های مختلفی از قبیل کمپرس سرد و گرم برای تسکین درد استفاده می‌شود.
  • استفاده از بریس مخصوص ستون فقرات روش دیگری است که با ثابت نگه داشتن ستون فقرات و کاهش حرکات شدید آن به کنترل درد پایین کمر کمک می‌کند. استفاده از بریس مخصوص کمر برای افرادی که دچار شکستگی ستون فقرات شده‌اند بسیار سودمند است.
  • تمرینات ورزشی سبک از قبیل پیاده روی و تمرینات کششی یک روش سودمند دیگر برای کاهش درد پایین کمر است. ورزش کردن می‌‌تواند به حفظ سلامت کمر و تقویت آن کمک کند و با کنترل درد از بدتر شدن آن جلوگیری نماید.
  • سایر روش ها از قبیل ماساژ مداوم کمر و طب سوزنی می‌تواند به رفع درد و التهاب عضلات کمک کند.

 انجام عمل جراحی

 در صورتی که روش های غیر جراحی نتوانند به تسکین درد کمک کنند پزشک برای رفع درد استخوان‌های پایین کمر انجام عمل جراحی را پیشنهاد می‌کند. امروزه از روش های کم تهاجمی برای جراحی ستون فقرات و کاهش درد ناحیه استفاده می‌شود. در نهایت تصمیم گیری برای انجام عمل جراحی به شما بستگی دارد اما پزشک می‌‌تواند در این خصوص به شما کمک کند. در صورتی که ۶ تا ۱۲ ماه پس از انجام روشهای غیر تهاجمی از میزان درد شما کاسته نشده باشد، انجام جراحی فیوژن می‌تواند یک روش مناسب برای تسکین درد محسوب شود. در صورتی که شما دچار علائم و نشانه‌های شدید باشید انجام عمل جراحی پایین کمر به کاهش حرکات نقاط دردناک کمر کمک می‌کند و عواملی که باعث ایجاد درد می‌شوند را از بین خواهد برد.

 دوران بهبود پس از جراحی پایین کمر چقدر طول می‌کشد؟

 به طور کلی پس از انجام جراحی پایین کمر برای کاهش درد پا و درد استخوان‌های پایین حدود ۳ تا ۱۲ ماه طول می‌کشد تا شما بتوانید به طور طبیعی اکثر فعالیت‌های روزمره خود را از سر بگیرید. شانس موفقیت در تسکین درد پایین کمر بر اساس نوع اختلال ستون فقرات بین ۷۰ تا ۹۰ درصد است. جراحی تعویض کامل دیسک یا جراحی دیسک مصنوعی در افرادی انجام می‌‌شود که بیماری و درد پایین کمر آنها بسیار شدید است و دیسک بین مهره‌ای از بین رفته است. علائم و نشانه‌های درد پایین کمر در افرادی که ۵۵ سال به بالا سن دارند به علت بیماری آرتروز که باعث تحلیل رفتن دیسک و تنگی کانال نخاعی و ناپایداری مهره‌ها می‌شود به وجود می‌آید. به طور کلی بروز درد پایین کمر و درد پا به علت اختلالات کمر در هنگام راه رفتن بدتر می‌شود و هنگام نشستن بهبود می‌یابد. معمولاً علائم حاصل از بیماری تا چندین سال طول می‌کشد و با سرعت بسیار آهسته بدتر می‌شود. پس از آن که بیمار متوجه شد که به وضعیتی رسیده است که به علت درد پایین کمر توانایی لازم برای حرکت کردن را ندارد انجام عمل جراحی برای رفع فشار از ناحیه لومبر و افزایش توانایی حرکتی فرد و بهبود کیفیت زندگی او پیشنهاد می‌شود.

 چه موقع جراحی ستون فقرات به صورت اورژانسی انجام می‌شود؟

 در اکثر مواقع عملهای جراحی ستون فقرات برای درمان درد شدید و مزمن کمر و پا به صورت انتخابی انجام می‌شوند. برخی از علائم و نشانه‌ها به معنای ضروری بودن عمل جراحی است و بیمارانی که به این اختلالات حاد مبتلا هستند به درمان و عمل فوری نیاز خواهند داشت. در بخش زیر به برخی از این علائم اشاره می‌کنیم.

  • از دست دادن ناگهانی کنترل مثانه و روده یا ناتوانی در جلوگیری از نشت ادرار و مدفوع یا ضعف پیشرونده پاها، که هر یک از این علائم به معنای آسیب دیدگی ریشه عصبی یا سندروم دم اسب است.
  • درد شدید و مداوم کمر و شکم که می‌تواند نشان دهنده آنوریسم آئورت شکم باشد.

 ورزش های مناسب جهت تسکین درد پایین کمر شامل چه مواردی است؟


 حالت کودک

 انجام دادن این حرکت یوگا به کشش آرام عضلات پایین کمر و رفع گرفتگی آنها کمک می‌کند. برای انجام این تمرین باید دست و زانوی خود را روی زمین قرار دهید به نحوی که دست‌های شما زیر شانه و زانوی شما زیر ران قرار بگیرد. تا جایی که می‌‌توانید کف دست‌های خود را به صورت صاف روی زمین بگذارید و بدن خود را به سمت عقب بکشید سپس به آرامی ‌باسن و ران خود را به سمت پاشنه پا بکشید و قفسه سینه خود را به سمت پایین خم کنید و دست و بازوی خود را به سمت جلو بکشید. در صورتی که کشش بسیار زیادی را در بدن خود احساس می‌کنید یک بالش کوچک را زیر شکم خود قرار دهید تا کمی بدن شما به سمت بالا هدایت شود و از میزان کشش عضلات پایین کمر شما کاسته شود. حدود ۲۰ تا ۳۰ ثانیه در این حالت بمانید و در صورت امکان مدت زمان انجام این تمرین را افزایش دهید.

 چرخش قسمت پایین کمر

 انجام دادن این حرکات علاوه بر کشش  قسمت پایین کمر به چرخش باسن نیز کمک می‌کند که در هنگام ایجاد درد پایین کمر سفت و منقبض می‌‌شود و در نهایت باعث ایجاد درد بیشتر خواهد شد. برای انجام این تمرین به پشت دراز بکشید و پاهای خود را خم کنید و کف پاهای خود را به صورت صاف روی زمین قرار دهید. دست‌های خود را به حالت T در دو طرف خود قرار دهید و بکشید. شانه‌های خود را روی زمین قرار داده و به آرامی هر دو زانوی خود را به یک طرف خم کنید و حدود ۲۰ تا ۳۰ ثانیه در این حالت بمانید سپس به نقطه شروع برگردید و این حرکت را با سمت دیگر خود انجام دهید. در صورتی که کشش بسیار زیادی را در بدن خود احساس می‌کنید یک بالش کوچک یا یک پتو را لوله کرده و هنگام خم شدن به طرفین زیر زانوی خود قرار دهید.

 حرکت زانو به سینه

 این حرکت شبیه سایر حرکات کششی است که باعث افزایش طول عضلات منقبض شده قسمت پایین کمر می‌شود. برای انجام این تمرین باید به پشت دراز بکشید و زانوهای خود را خم کنید و کف پای خود را به صورت صاف روی زمین قرار دهید. دست‌های خود را یا پشت زانو یا زیر کشکک قرار دهید. به آرامی به کمک دست‌های خود زانوهای‌تان را به سمت قفسه سینه هدایت کنید و حدود ۲۰ تا ۳۰ ثانیه در این حالت بمانید سپس به نقطه شروع برگردید.

 بالا کشیدن لگن

 اگر شما دچار درد پایین کمر شده‌اید به احتمال زیاد نمی‌‌توانید لگن خود را نیز تکان دهید. انجام دادن این حرکت به شما کمک می‌کند بتوانید به آرامی به حرکت دادن این ناحیه بپردازید. برای انجام این تمرین باید به پشت دراز بکشید و زانوهای خود را خم کنید و کف پای خود را به صورت صاف روی زمین قرار دهید. سعی کنید قسمت پایین کمر خود را شل کنید و در حالت خنثی قرار بگیرید به نحوی که اگر دست خود را زیر کمرتان قرار بدهید انحنای خفیف این ناحیه را احساس خواهید کرد. عضلات مرکزی خود را به سمت بالا هدایت کنید و سپس قسمت پایین کمر خود را با هدایت کردن لگن به سمت بالا صاف کنید و ۱۲ تا ۱۵ بار تکرار این تمرین بپردازید