درمان درد لگن با فیزیوتراپی و یا جراحی ؟ کدام یک بهتر است؟

مفصل ران، مفصل گوی و کاسه‌ای است، داشتن ثبات و تحمل وزن بدن از ویژگی‌های مهم آن است. این مفصل به طور کامل با حرکات لگن و کمر هماهنگ است، بنابراین این نواحی می‌توانند باعث احساس درد درناحیه ران شوند. به طور معمول این درد، در کشاله ران یا در بخش بیرونی ران ایجاد شده و به سمت پا تیر می‌کشد. همچنین ممکن است به همراه درد، مشکلاتی از قبیل خشکی عضلات نیز ایجاد کند و محدودیت‌هایی برای فعالیت‌های روزمره شخص، مانند بالا و پایین رفتن از پله‌ها یا زانو زدن برای پوشیدن کفش یا جوراب ایجاد کند. شایع‌ترین علت درد لگن در بزرگسالان آرتروز ناشی از فرسودگی استخوان است. اگر شما هم لگن درد دارید، ممکن است این درد به خاطر آسیب دیدگی سراستخوان‌هایی باشد که مفاصل را تشکیل می‌دهند. در صورتی که دچار کشیدگی کشاله ران شده‌اید، امکان دارد این کشیدگی ازآسیب دیدگی عضلات نزدیک‌کننده ناشی شود؛ این عضلات، پا را به سمت بدن می‌آورند. (1)

بیش از 45 درصد افراد، دردهایی دارند که با آرتروز مرتبط است. هرچه سن انسان بالاتر می‌رود، احتمال بروز آرتروز نیز بیشتر می‌شود و در نتیجه احتمال دارد شخص به تعویض مفصل لگن نیاز پیدا کند. سایر آسیب دیدگی‌های لگن شامل کشیدگی کشاله، به علت پیچ‌خوردگی یا چرخش ناگهانی آن است. این آسیب‌دیدگی‌ها اغلب در هنگام ورزش به وجود می‌آید. کشیدگی کشاله ممکن است در اثر ورزش‌های زیر رخ دهد:

  • فوتبال
  • دو و میدانی
  • راگبی
  • کاراته
  • هاکی

دکتر شهرستانی پس از تشخیص علل درد لگن در بیماران، با استفاده از روش‌های مناسب، درمان بیمار را آغاز می‌کند. از آنجایی که درمان بسیاری از بیماران با انجام روش‌های درمانی موثر در فیزیوتراپی موفقیت آمیز است، پزشک با انتخاب نوع درمان و مدت زمان لازم برای بهبودی با بیمار همراه خواهد بود. در صورتی که فیزیوتراپی موفقیت آمیز نباشد، پزشک با جراحی مفصل لگن، بیمار را درمان می‌کند. لازم به ذکر است که او شما را از فواید و عوارض جراحی آگاه خواهد ساخت.

برای کسب اطلاعات بیشتر و یا رزرو نوبت با شماره تلفن‌های 02122383746 و 09334453393 تماس حاصل فرمایید.

دلایل درد لگن چیست؟


دلایل لگن‌درد عبارتند از:

  • آرتروز لگن
  • آسیب‌های ورزشی
  • مشکلات درعضلات ران
  • شکستگی لگن
  • سیاتیک
  • ضربه به ران و لگن
  • دیسپلازی مفصل ران
  • التهاب کیسه مفصلی (بروسیت) لگن
  • مشکلات کمر (مشکلات کمر می‌تواند خود را به شکل درد لگن بروز دهند)

دلایلی دیگری نیز برای لگن‌درد وجود دارد. پزشک به راحتی می‌تواند علت درد لگن را در بیمار تشخیص دهد. هرچه تشخیص زودتر انجام شود، طرح درمان نیز زودتر نوشته خواهد شد.

معاینات لگن‌درد


معاینه فیزیکی بسیار مهم است - مشاهده طرز راه رفتن و میزان لنگیدن شخص یا میزان تلاش وی برای برداشتن بار از روی مفصل. شاید افرادی را دیده باشید که هنگام راه رفتن به طور کامل از سمتی به سمت دیگر می‌لنگند. پزشکان به این عارضه راه رفتن ترندلنبرگ می‌گویند و این عارضه همیشه با مشکلات مفصلی مانند آرتروز همراه است. گام بعدی مشاهده دامنه حرکتی مفصل، درجه خشکی و وضعیت‌های دردناک مفصل است. بعد از این مرحله، عکسبرداری رادیولوژی انجام می‌شود که مهمترین ابزار مطالعه تصویری آناتومی لگن برای بررسی وجود آرتروز است.

عکس رادیولوژی و عکسبرداری برای لگن‌درد

یک عکس رادیولوژی از لگن، (دید روبرو) می‌تواند بیشتر از هر نوع عکس دیگری اطلاعات لازم را به پزشک بدهد. او می‎تواند با استفاده از این عکس، منحنی‌های تراز و آناتومی لگن را دیده و احتمال ابتلای فرد به دیسپلازی مفصل ران، SCFE (لغزش اپی فیز سر استخوان ران) و FAI (گیر کردن مفصل ران) را تشخیص دهد. همچنین می‌تواند در صورت وجود آرتروز، میزان آن را تعیین کند. پزشکان در عارضه آرتروز، تنها به مقدار فضای مفصلی میان گوی و کاسه نگاه می‌کنند، این فضا به طور متوسط 8 میلیمتر است، در صورتی که فضای مفصلی به مراتب کوچکتر شده باشند، می‌توان این گونه استنباط کرد که عامل اصلی لگن‌درد، آرتروز است.

درمان لگن‌درد چیست؟


پس از مصرف داروهای تجویزی، استراحت و استفاده از کمپرس سرد و گرم، اثربخش‌ترین و عملی‌ترین درمان‌ها عبارتند از:

 تزریق درون مفصلی

تزریقات درون مفصلی استروئید باعث تسکین درد مفصل می‌شود. در تزریقات درون مفصلی با استفاده از بی حس‌کننده‌های موضعی یا کورتیکواستروئیدها، التهاب مفصل را درمان می‌کنند.

تزریق درون مفصلی هیارولونیک اسید

 تزریق درون مفصلی هیارولونیک اسید، درمانی برای بیماری آرتروز است که از آن برای تسکین درد مفاصل استفاده می‌شود. بدن به صورت طبیعی هیارولونیک اسید تولید می‌کند تا از این طریق بتواند مفاصل را چرب کرده و حرکت آنها را روان کند. همچنین این ماده می‌تواند با جذب انرژی، مانع از انتقال تمام نیروی وارد شده از مفصل به استخوان‌ها شود.

عارضه آرتروز باعث می‌شود که هیارولونیک اسید در مفاصل درگیر نازک شود. به همین دلیل است که  تزریقات درون مفصلی هیارولونیک اسید، باعث افزایش این ماده در مفصل شده و توانایی از دست رفته مفصل را در چرب کردن خود و جذب انرژی، بازمی‌گرداند.

فیزیوتراپی برای تسکین درد لگن

فیزیوتراپی بهترین گزینه برای تسکین درد لگن است. اکثر فیزیوتراپ‌ها در برطرف کردن این نوع خاص از درد، ماهر هستند. البته آن‌ها پیش از آغاز درمان، با انجام یک معالجه فیزیکی علت اصلی درد را مشخص می‌کنند. پس از تعیین علت درد، فیزیوتراپ می‌تواند به منظور بهتر شدن بیمار در دراز مدت، تمرینات استقامتی یا افزایش تحرک، تجویز کند. ممکن است در معالجه فیزیکی از تحریک الکتریکی، درمان با آب و فراصوت نیز استفاده شود تا از این طریق درد بیمارتحت کنترل درآید. به علاوه، ماساژ درمانی نیز برای افراد مبتلا به لگن‌درد تجویز می‌شود. به همین خاطر است که بسیاری از مطب‌های فیزیوتراپی، ماساژدرمانی نیز ارائه می‌دهند.

تمرینات ورزشی برای درد لگن

توصیه می‌شود برای تسکین درد لگن تمرینات زیر را طبق دستورالعمل‌های آن انجام دهید:

حرکت صدف حلزونی clamshell

برای انجام دادن این تمرین:

  • به پهلو دراز بکشید، پاهای خود را کمی خم کرده و یک بالشت میان زانوهای خود بگذارید.
  • به آرامی فشار پای بالایی خود را از روی بالشت بردارید - تصور کنید می‌خواهید پای خود را از روی بالشت بلند کنید ولی در حقیقت این کار را نمی‌کنید. پایتان باید همچنان با بالش در تماس بماند. برای 10 الی 30 ثانیه در این حالت بمانید. استراحت کنید. این حرکات را به تعداد دلخواه انجام دهید ولی مدت زمان این تمرین در مجموع نباید بیش از 2 دقیقه شود.

پل لگن

برای انجام دادن این تمرین:

  • به پشت دراز بکشید و چند بالشت زیر زانوها قرار دهید، زانوهای خود را بهم بچسبانید. یک کمربند یا پارچه دور زانوهای خود ببندید. برای 10 الی 30 ثانیه سعی کنید تا زانوهای خود را از هم باز کنید. پس از آن استراحت کنید. این حرکات را به تعداد دلخواه انجام دهید ولی مدت زمان این تمرین در مجموع نباید بیش از 2 دقیقه شود.

انقباض ایستاده لگن

برای انجام دادن این تمرین:

  • بایستید و پاهایتان را کمی از هم باز کنید. باید پاهایتان به سمت روبرو قرار گرفته باشند. پاشنه پاهایتان را به زمین فشار دهید، گویی که می‌خواهید زمین را از زیر پاهایتان رد کنید. برای 10 الی 30 ثانیه در همین حالت بمانید. سپس استراحت کنید. این حرکات را به تعداد دلخواه انجام دهید ولی مدت زمان این تمرین نباید در مجموع بیش از 2 دقیقه شود.

پُل

برای انجام دادن این تمرین:

  • نفس خود را تخلیه کرده و کمر خود را به زمین فشار دهید، تا جای ممکن کمر خود را روی سطح زمین صاف کنید. سپس در حالیکه باسن خود را به سمت بالا حرکت می‌دهید، ستون فقرات خود را مهره به مهره کش دهید.
  • همزمان با پُل رفتن دم و همزمان با پایین آمدن عمل بازدم را انجام دهید.

در صورتی که تمرینات ورزشی هم کمکی نکردند، چه باید کرد؟ جراحی؟


 

 

 

اگر فرد مبتلا به آرتروز خفیف است، یا در بافت‌های نرم بدن، مانند لیگامنت، تاندون یا غضروف داخلی و پیرامونی مفصل مشکلاتی دارد ولی نتوانسته با روش‌های غیرجراحی درد خود را کاهش دهد، می‌تواند آرتروسکوپی انجام دهد. این جراحی توانسته است در 10 الی 15 سال اخیر محبوبیت زیادی به دست آورد.

 در این روش، دریچه‌های کوچکی با اندازه تقریبی 1 سانتیمتر در جلو، پهلو و پشت لگن ایجاد می‌شود و جراح، دوربین جراحی را از یک دریچه و ابزار جراحی را از دریچه‌های دیگر به بدن بیمار وارد می‌کند. در ادامه جراح می‌تواند مفصل ران، از جمله غضروف، استخوان، رباط‌ها و هم‌ترازی مفصل را مشاهده کرده و از این طریق وضعیت بیمار و درمان مشکلات آن را ارزیابی کند،. این روش غیرتهاجمی‌ترین جراحی ممکن است.

تعویض مفصل لگن چه وقت انجام می‌شود؟

این سوال بسیار خوبی است و پاسخ آن، به بیمار و همچنین به جراح بستگی دارد. تعویض مفصل لگن، عمل بسیار بزرگی به نظر می‌رسد و در واقع همینطور هم است. ولی این روش برای کسی که درگیر علائم آرتروز لگن است، روشی اثربخش می‌باشد. به همین دلیل است که صدها هزار نفر، چیزی در حدود چهارصد هزار نفر، سالانه تحت جراحی تعویض مفصل لگن قرار می‌گیرند.

جوان‌ترها بیشتر به دنبال انجام جراحی تعویض مفصل لگن هستند، چرا که با انجام این جراحی خواهند توانست تمرینات ورزشی سبک و بعضی از ورزش‌های نسبتاً سنگین مثل اسکی و تنیس را انجام دهند. توانایی فرد در تحمل جراحی و همچنین میزان سرخوردگی او از بیماری خود در انجام فعالیت‌های معمول، بر تصمیم وی برای انجام عمل تعویض لگن تأثیر خواهد گذاشت. بعضی از افراد، دیگر نمی‌توانند اسکی بازی کنند. در برخی دیگر، این عارضه سبب می‌شود تا فرد یک روز کاری بدون درد نداشته باشد و در بعضی دیگر نیز، باعث می‌شود که فرد حتی توانایی قدم زدن دور خانه خود را از دست بدهد. فرض بر اینکه شخص جوابی از درمان‌های بدون جراحی نگرفته است، آیا انجام یک جراحی یک تا دو ساعته از نظر پزشکی برای وی خطری ندارد؟ علاوه بر این، فرد باید تا آخرعمر با مفصل تعویضی خود زندگی کند.

خطرات جراحی تعویض مفصل لگن؟

پزشکان معتقداند در صورتی که فرد به طور کامل سالم باشد، احتمال بروز شکست در این جراحی چیزی در حدود دو درصد است – عفونت، تشکیل لخته‌های خونی در اندام تحتانی، آسیب به رگ‌های خونی و اعصاب، برخی از عوارض جانبی این جراحی هستند؛ همچنین در عمل تعویض مفصل لگن موانع فنی، مانند شکستن استخوان، دررفتگی لگن به معنای درآمدن گوی از کاسه، فرسودگی دراز مدت مفصل مصنوعی و لق شدن آن که نیازمند جراحی دوباره است، وجود دارد.

چه مدت پس از جراحی می‌توان گفت که جراحی موفقیت‌آمیز بوده است؟

برخی از عوارض مذکور از جمله عفونت، دررفتگی و آسیب به رگ‌های خونی/اعصاب در 30 روز پس از جراحی خود را نشان خواهند داد. بروز سایرعوارض ممکن است تا 90 روز هم طول بکشد. احتمال فرسودگی  مفصل مصنوعی در تمام طول عمر شخص وجود دارد.

مفصل مصنوعی چقدر دوام خواهد آورد؟

طبق اطلاعات بایگانی شده جراحی‌های مفاصل، که بر جراحی‌های تعویض مفصل در سرتاسر دنیا نظارت دارد، پزشکان معتقداند که 90 درصد احتمال دارد تا مفاصل مصنوعی بیش از 15 سال برای بیمار دوام بیاورد. ممکن است که پس از 15 سال، بیمار به جراحی تعویض مجدد مفصل لگن نیاز پیدا کند. در آن زمان، تصمیم برای انجام دوباره جراحی به مشکل زمینه‌ای بیمار بستگی دارد. شاید مشکل زمینه‌ای بیمار استئولیز باشد، این مشکل هنگامی رخ می‌دهد که بدن نسبت به ذرات ریزی که روی مفصل مصنوعی وجود دارد واکنش نشان دهد و منجر به خورده شدن استخوان و در نهایت سُست شدن آن مفصل شود. این مشکل یکی از عوارض بسیار بد جراحی تعویض مفصل بود که امروزه تعداد آن رو به کاهش است. هنگامی که استخوان فرسوده می‌شود، بایستی بخش‌های فرسوده درآورده شده و قطعات بزرگتری جایگزین آن شود. به لطف شرکت‌های پزشکی، مفاصل مصنوعی به اندازه گذشته باعث فرسودگی استخوان نمی‌شوند؛ از این رو امروزه شایع‌ترین دلیل انجام عمل مجدد، عفونت، دررفتگی یا شکستگی استخوان‌های اطراف مفصل مصنوعی است.

جراحی تعویض مفصل لگن چگونه است؟

روش‌های جراحی در سالیان اخیر تغییرات زیادی کرده و ظریف‌تر شده‌اند. در هنگام جراحی تعویض مفصل لگن، پزشک هر دو سمت مفصل لگن را مجدداً روکاری می‌کند. پزشک، سر کاسه‌ای مفصل را با ریمرهایی که شبیه به رنده آشپزخانه هستند می‌ساید و به جای آن کاسه مصنوعی قرار می‌دهد؛ این کاسه فلزی نیز به وسیله پیچ‌هایی به استخوان لگن محکم می‌شود. پزشک در سمت استخوان ران، با ایجاد یک بُرش یک سانتی متری تا باریکه استخوان ران، قسمت گوی شکل استخوان ران را برداشته و به جای آن گوی مصنوعی را درون کاسه مصنوعی قرار می‌دهد؛ گاهی اوقات برای این کار از چسب استفاده می شود و گاهی اوقات نیز نیازی به چسب نیست. در ادامه، مفصل مصنوعی را درون قسمت حفره‌ای قرار می‌دهد. مفصل جدید پس از سپری شدن دوران نقاهت، آماده فعالیت خواهد بود.