درمان بیرون زدگی دیسک کمر برای برداشتن فشار وارده بر کانال عصب

استخوان‌های تشکیل دهنده ستون فقرات، مهره‌ها، توسط بالشتک‌های نرم و اسفنج مانندی که دیسک نام دارد محافظت می‌شوند. هنگامی‌که این دیسک بین مهره آمارهای سالم باشد مانند ضربه گیر عمل  می‌کند و ستون فقرات را منعطف نگه می‌دارد. اما هنگامی‌که دیسک آسیب می‌بیند دچار لرزش یا پارگی می‌شود و مواد داخل آن به بیرون نشت می‌کند. به این وضعیت فتق دیسک گفته می‌شود که گاهی اوقات تحت عنوان بیرون زدگی دیسک یا لغزش دیسک از آن یاد می‌شود. فتق دیسک همیشه باعث بروز علائم و مشکلات نمی‌شود اما در صورتی که به ریشه اعصاب فشار وارد کند می‌تواند باعث بروز درد کمر، بی حسی، و ضعف در نقاطی از بدن شود که عصب به آنجا هدایت می‌شود. فتق دیسک در قسمت پایین کمر باعث بروز کمردرد، و پا درد می‌شود، و گاهی اوقات باعث بروز درد و بیحسی در باسن و پاها می‌شود که به این حالت سیاتیک گفته می‌شود. انجام عمل جراحی برای فتق دیسک زمانی پیشنهاد می‌شود که بیمار از سایر روش‌های درمانی نتیجه نگرفته باشد این روشها عبارتند از:

  • داروهای غیر استروئیدی ضد التهاب داروهای مسکن
  • ورزش یا فیزیوتراپی
  • تزریق استروئید
  • استراحت کردن

در صورتی که روش‌های فوق تأثیری نداشته باشند و بیمار همچنان از درد دائمی رنج ببرد به نحوی که باعث اختلال در زندگی او شود پزشک انجام عمل جراحی را پیشنهاد خواهد کرد. هدف از انجام عمل جراحی رفع فشار از ریشه اعصاب است که این امر با تخلیه مواد داخل دیسک که به بیرون نشت کرده است انجام می‌شود.

دکتر شهرستانی متخصص جراحی ارتوپدی پس از معاینه دقیق بیمار بهترین روش درمان را طبق شرایط وی پیشنهاد خواهند کرد. اگر درمان های اولیه برای حل مشکل کافی نباشد دکتر با کمک جراحی مناسب به رفع علائم کمک خواهند کرد. برای دریافت اطلاعات بیشتر یا رزرو نوبت می توانید با شماره های 02122383746 و 09334453393 تماس حاصل نمایید.

فتق دیسک چیست؟


 فتق دیسک چیست؟ستون فقرات، یا ستون مهره‌ها، از تعداد استخوان مجزا ساخته شده است که مهره نام دارند که اتصال آنها به هم ستون فقرات را به وجود آورده است. فاصله بین مهره‌ها، صاف است و بالشتک‌های گرد و کوچکی که دیسک بین ‌مهره‌ای نام ندارد و مانند ضربه گیر عمل می‌کنند این فاصله را پر کرده‌اند. درون هر یک از دیسک ها توسط یک ماده ژله مانند پر شده است هسته دیسک نام دارند و اطراف آن را یک لایه فیبروزی سفت و محکم پوشانده است. فتق دیسک که تحت عنوان لغزش دیسک یا پارگی دیسک نیز شناخته می‌شود و زمانی ایجاد می‌شود که فشار بسیار زیادی به مهره‌ها وارد شود که باعث ضعیف شدن یا پارگی هسته دیسک شود. فتق هسته دیسک می‌تواند اعصاب نزدیک دیسک را تحت فشار قرار دهد و باعث بروز درد شود. در اکثر موارد فتق دیسک در قسمت پایین ستون فقرات رخ می‌دهد اما احتمال بروز آن در قسمت گردن و ستون فقرات صدری نیز وجود دارد.

 چه عواملی باعث فتق دیسک می‌شوند؟


عواملی باعث فتق دیسک بر طبق مطالب سایت magoclinic مقاله دیسک کمر علل بیرون زدگی دیسک عبارتند از:

 فتق دیسک زمانی رخ می‌دهد که قسمت خارجی دیسک، ضعیف و پاره شود. برخی از مواردی که باعث ضعیف شدن دیسک می‌شوند عبارتند از:

  • بالا رفتن سن و تحلیل رفتن دیسک
  • اضافه وزن و چاقی
  • چرخش ناگهانی و برداشتن اجسام سنگین و کشش ناگهانی

 میزان شیوع فتق دیسک چقدر است؟


 معمولاً فتق دیسک شیوع بسیار بالایی دارد و عمدتاً افراد ۳۵ تا ۵۵ سال را درگیر می‌کند. این عارضه در مردان بیشتر از زنان است.

 علائم فتق دیسک شامل چه مواردی است؟


 معمولاً فتق دیسک باعث بروز علائم خاصی نمی‌شود اما در بخش زیر به برخی از علائم فتق دیسک در قسمت پایین کمر اشاره می‌کنیم:

  • برای بروز درد که به باسن، پا، و ساق منتشر می‌شود و سیاتیک نام دارد. (همه بیماران دچار درد کمر نمی‌شوند)
  • احساس بی حسی یا سوزن سوزن شدن در پا یا ساق
  • ضعیف شدن عضلات
  • علائم فتق دیسک در قسمت میانی کمر مبهم هستند. ممکن است شامل درد در قسمت فوقانی کمر، درد در قسمت پایین کمر، درد شکم، درد پا، ضعف و بیحسی یک یا دو پا باشد.

 عوارض مرتبط با فتق دیسک شامل چه مواردی است؟


عوارض مرتبط با فتق دیسک شامل درد مزمن کمر و پا و از دست دادن کنترل یا حس پاهای یا ساق است که به علت درمان نکردن فتق دیسک بروز می‌کند.

 پزشکان چگونه بیرون زدگی دیسک کمر را تشخیص می‌دهند؟


بر اساس مطالب سایت spine - healtl در مقاله دیسک کمر، راه های تشخیص دیسک کمر عبارتند از:

 متخصص ارتوپد به ارزیابی بیمار می‌پردازد. وضعیت جسمانی او را معاینه می‌کند. سابقه پزشکی او را بررسی می‌کند و علائم بیماری را ارزیابی می‌کند. ممکن است پزشک برای بررسی رفلکس عضلات، حس، و قدرت عضلات اقدام به انجام تست اعصاب نماید. پزشک از تست‌های تشخیصی برای تایید بیماری و ارزیابی بهتر موضع دردناک و میزان فتق دیسک استفاده می‌کند. این تست ها شامل موارد زیر هستند:

  • عکسبرداری به کمک اشعه ایکس: در اشعه ایکس از پرتوهای ضعیف برای تولید تصاویر مختلف از بدن استفاده می‌شود. عکسبرداری از ستون فقرات می‌تواند سایر علل درد کمر یا گردن را رد کند.
  • اسکن ام آر آی یا سی تی اسکن: تصاویر حاصل از ام آر آی یا سی تی اسکن می‌توانند تنگ شدن شدگی کانال نخاعی به علت فتق دیسک را نشان دهند.
  • میلوگرام: در این روش ماده حاجب به درون کانال نخاعی تزریق می‌شود و به کمک سی تی اسکن تصاویر دقیقی از این ناحیه به دست می‌آید. این تصویر می‌تواند به تعیین محل و اندازه فتق دیسک کمک کند.
  • الکترومیلوگرام: در این روش سوزن‌های کوچکی درون عضلات مختلف بدن قرار داده می‌شود و میزان فعالیت الکتریکی آنها را بررسی می‌شود. عکس العمل عضلات که نشان دهنده میزان فعالیت عصب است اندازه گیری می‌شود. الکترومیلوگرام می‌تواند اطلاعات ارزشمندی را در خصوص ریشه عصبی یا اعصابی که تحت تاثیر فتق دیسک قرار گرفته‌اند ارائه دهد.

 درمان دیسک کمر با روش‌های غیر جراحی


 بر اساس مطالب سایت orthoinfo برای درمان دیسک کمر روش‌های زیر توصیه می‌شود:

 نحوه انجام دادن فعالیت‌های خود را تغییر دهید

نحوه انجام دادن فعالیت‌هایاین نکته بدین معناست که باید روش‌های دیگری را برای انجام فعالیت‌های خود پیدا کنید که باعث بروز درد یا بدتر شدن علائم نشود. به عنوان مثال در صورتی که نشستن باعث بدتر شدن علائم می‌شود سعی کنید کارهای خود را در حالت ایستاده انجام دهید یا انکه به طور مداوم حالت بدن خود را تغییر دهید.

 برای کنترل درد از مسکن استفاده کنید

مسکنمصرف داروهای غیر استروئیدی ضد التهاب مانند ایبوپروفن و ناپروکسن و قرص استامینوفن می‌تواند به تسکین درد کمک کند. بنابراین می‌توانید تحت نظر پزشک و پس از خواندن بروشور دارو اقدام به مصرف آنها نمایید.

از فیزیوتراپی بهره بگیرید

فیزیوتراپیمتخصص فیزیوتراپی تمرینات کششی و تقویتی را به شما یاد می‌دهد، این تمرینات می‌تواند به کاهش درد و سایر علائم کمک کند. هدف از انجام این تمرینات این است که بتوانید کارهای روزمره و سایر فعالیت‌های خود را به راحتی انجام دهید.

تزریق استروئید می‌تواند به شما کمک کند

تزریق استروئیددر صورتی که روش‌های غیر جراحی نتوانند به تسکین درد علائم شما کمک کنند می‌توانید از تزریق استروئید بهره بگیرید. تزریق استروئید با کاهش التهاب در ریشه عصبی باعث تسکین پا درد می‌شود. اما ممکن است کمکی به تسکین درد برخی از افراد نکند. به طور کلی تزریق استروئید به صورت موقت باعث تسکین درد و بهبود علائم می‌‌شود.

ورزش کنید

 ورزشتمرینات ورزشی ایروبیک می‌‌توانند به بهبود علائم شما کمک کنند. سعی کنید هر دو تا سه ساعت بلند شوید و حدود ۱۰ تا ۲۰ دقیقه روی یک سطح صاف راه بروید. سعی کنید تا جایی به راه رفتن ادامه دهید که هیچگونه دردی را احساس نکنید و از راه رفتن در سربالایی، سرپایی، و روی پله خودداری کنید. در صورتی که هیچ یک از موارد فوق به شما کمک نکند می‌توانید به صورت ترکیبی از آنها بهره بگیرید. اگر حداقل ۶ هفته پس از انجام روش‌های غیر جراحی فوق از میزان درد شما کاسته شد، علامت بسیار خوبی است که نشان دهنده بهبود بدن بدون نیاز به جراحی است. معمولاً بدن می‌‌تواند مواد خارج شده از دیسک را جذب کند و به کاهش درد کمک نماید این فرآیند جذب مجدد نام دارد.

 چرا پزشک انجام عمل جراحی برای فتق دیسک را پیشنهاد می‌کند؟

عمل جراحی پزشک در موارد زیر انجام عمل جراحی را به عنوان روشی برای درمان فتق دیسک پیشنهاد می‌کند:

  • در صورتی که علائم شما حداقل ۶ هفته طول بکشد و باعث بروز اختلال در فعالیت‌های روزمره شود و سایر روش‌های درمانی کمکی به تسکین علائم شما نکرده باشد.
  • در صورتی که مجبور هستید به واسطه شغل و کاری که دارید هرچه زودتر بهبود یابید و فعالیت‌های خود را انجام دهید.
  • در صورتی که دچار ضعف پا هستید این مشکل در حال بدتر شدن است.

 انواع روش‌های جراحی برای فتق دیسک چیست؟

 پزشک پس از به دست آوردن همه اطلاعات لازم، انجام یکی از روش‌های جراحی زیر را پیشنهاد می‌‌کند. در برخی موارد ممکن است بیمار به چند عمل جراحی نیاز داشته باشد.

 لامینوتومی/ لامینکتومی

 در جراحی لامینکتومی‌ جراح یک برش عمیق را در قسمت لامینا ایجاد می‌کند تا بتواند فشاری که بر ریشه عصب وارد می‌شود را برطرف کند. این فرآیند با ایجاد یک برش کوچک روی پوست انجام می‌شود و گاهی اوقات پزشک از میکروسکوپ استفاده می‌کند. در صورت لزوم پزشک اقدام به خارج کردن لامینا می‌‌کند. به این نوع جراحی لامینکتومی ‌گفته می‌شود.

 دیسککتومی/میکرو دیسککتومی ‌

 دیسککتومی ‌رایج‌ترین عمل جراحی برای درمان فتق دیسک در ناحیه لومبر است. در این روش بخشی از دیسک که به ریشه عصب فشار وارد می‌کند تخلیه می‌‌شود. در برخی موارد پزشک اقدام به تخلیه کامل دیسک می‌کند. جراح برش کوچکی را روی کمر یا گردن ایجاد می‌‌کند تا بتواند وضعیت دیسک را ارزیابی نماید. سپس در صورت امکان برش کوچکتری را ایجاد می‌کند و از وسایل مخصوص برای حصول نتایج مورد نظر استفاده می‌نماید. این نوع جراحی یک جراحی نوین است که با تهاجم کمتری همراه می‌باشد. در برخی موارد این جراحی به صورت سرپایی انجام می‌شود.

 جراحی جایگزینی دیسک مصنوعی

در جراحی جایگزینی دیسک مصنوعی بیمار تحت بیهوشی عمومی ‌قرار می‌گیرد. این جراحی معمولاً برای یک دیسک مجزا انجام می‌شود که در قسمت پایین کمر باعث بروز مشکل شده است. جراحی تعویض دیسک برای افرادی که آرتروز یا پوکی استخوان دارند یا چند دیسک آنها تحلیل رفته است مناسب نیست. جراح برای انجام این روش یک برش را روی شکم ایجاد می‌‌کند سپس دیسک مصنوعی که از جنس فلز و پلاستیک است را جایگزین دیسک آسیب ‌دیده می‌نماید. معمولاً بیمار چند روز در بیمارستان بستری می‌شود.

 فیوژن نخاع

 برای فیوژن نخاع بیمار تحت بیهوشی عمومی ‌قرار می‌گیرد. در این روش دو یا چند مهره به طور دائمی ‌به هم متصل می‌شوند. ممکن است این فرایند با پیوند استخوان از یک قسمت از بدن خود بیمار یا فرد دیگر همراه باشد. ممکن است پزشک برای محافظت بیشتر از ستون فقرات از تعدادی پیچ و مهره فلزی یا پلاستیکی استفاده کند. پس از جراحی بیمار چند روز در بیمارستان بستری می‌شود.

دوران بهبود

 پس از جراحی پزشک نکات مخصوصی را در باره زمان شروع فعالیت جسمانی و امور روزمره به بیمار گوشزد می‌‌کند. در برخی موارد انجام فیزیوتراپی ضروری خواهد بود. پیروی از دستورات پزشک اهمیت بسیار زیادی دارد. اکثر افراد پس از جراحی دیسک به طور کامل بهبود می‌یابند اما باید به خاطر داشت که همه افراد شبیه هم نیستند، این امر به موارد زیر بستگی دارد:

  • جزئیات جراحی انجام شده
  • عوارضی که بیمار با آن روبه‌رو شده است.
  • وضعیت سلامت عمومی بیمار

 خطرات جراحی شامل چه مواردی است؟


 اکثر افراد پس از جراحی فتق دیسک و هیچگونه مشکلی مواجه نمی‌شوند اما این جراحی نیز همانند سایر روش‌های جراحی با خطراتی همراه است که در ادامه به آنها اشاره می‌‌کنیم:

  • در حین جراحی ریسک آسیب دیدگی اعصاب ستون فقرات وجود دارد.
  • در برخی از افراد در موزه تحت جراحی بافت اسکار تشکیل می‌شود که این بافت می‌تواند به اعصاب فشار وارد کند و باعث بروز درد شود.
  • ریسک بروز عفونت و آسیب دیدگی بیشتر وجود دارد که ممکن است برای درمان آن مصرف آنتی‌بیوتیک یا جراحی دیگری لازم باشد.
  • عوارض جانبی حاصل از بیهوشی شایع نیستند اما ممکن است باعث بروز مشکلات تنفسی، حمله قلبی، و سکته شوند.

 چگونه می‌توان از فتق دیسک پیشگیری کرد؟


 همیشه امکان پیشگیری از فتق دیسک وجود ندارد اما می‌توان با رعایت موارد زیر ریسک آسیب دیدگی دیسک را کاهش داد:

  • برای برداشتن اشیا از روش‌های صحیح استفاده کنید. هرگز از ناحیه کمر خم نشوید. برای برداشتن اشیا زانوهای خود را خم کنید و کمرتان را صاف نگه دارید و از قدرت عضلات خود برای برداشتن شی مورد نظر استفاده کنید.
  • سعی کنید همیشه تناسب اندام داشته باشید چاقی و اضافه وزن فشار بسیار زیادی را به قسمت پایین کمر وارد می‌کند.
  • سعی کنید هنگام ایستادن، راه رفتن، نشستن، و خوابیدن در بهترین حالت ممکن قرار بگیرید. به عنوان مثال سعی کنید هنگام بلند شدن صاف بایستید، شانه خود را به سمت عقب هدایت کنید، شکم خود را به سمت داخل فشار دهید و کمر خود را صاف نگه دارید. برای نشستن پای خود را به صورت صاف روی زمین قرار دهید یا پاهای خود را بلند کنید. روی سطح سفت و محکم دراز بکشید و سعی کنید به پهلو بخوابید و از خوابیدن روی شکم خودداری کنید.
  • در صورتی که مدت بسیار زیادی می‌نشینید سعی کنید اظهارات خود را به طور کامل بکشید.
  • از پوشیدن کفش پاشنه بلند خودداری کنید.
  • به طور منظم ورزش کنید تا عضلات کمر، پا، و شکم شما قوی شود. می‌توانید از تمرینات ایروبیک بهره بگیرید. سعی کنید با شرکت در برنامه ورزشی منظم به حفظ تعادل و انعطاف پذیری بدن خود کمک کنید.
  • از استعمال دخانیات خودداری کنید.
  • رژیم غذایی سالمی داشته باشید و به طور متعادل غذا بخورید.