درد مچ دست: بررسی عوامل و درمان های متعدد با توجه به شدت آسیب

مچ دست

درد، خشکی یا ضعف در مچ دست می‌تواند انجام فعالیت‌های روزمره را دشوار و زجرآور کند. متأسفانه اکثر افراد عقیده دارند که ناراحتی آزار دهنده‌ای که احساس می‌کنند غیرقابل درمان است و قبول می‌کنند که درد را تحمل کند به جای آن که به دنبال روشی برای تسکین درد خود باشند. هرچند، این موضوع صحیح نیست و تسکین درد از طریق تقویت مچ‌های شما با چند تمرین ورزشی ساده ممکن است. یک تشخیص دقیق اولین قدم واقعی به سمت بهبودی است. اگرچه تمرینات ورزشی پس از آسیب دیدگی اثربخش هستند، ولی شما می‌توانید آنها را برای پیشگیری از رگ به رگ شدن مچ دست پیش از آن که هرگز اتفاق بیفتد نیز انجام دهید.

 برخی مشکلات شاید با استراحت و به مرور زمان برطرف شود، ولی اغلب اوقات نادیده گرفتن منشأ درد تنها باعث وخامت اوضاع خواهد شد. هنگامی که از یک درد مزمن یا عود کننده مچ دست رنج می‌کشید، باید به پزشک مراجعه کنید. زیرا درد در مچ دست می توان ناشی از عوامل متعددی باشد که درمان های متفاوتی را نیز طلب می کند. این درمان ها از درمان های ساده مانند کمپرس سرد و گرم آغاز می شود تا در موارد شدید تر که نیاز به جراحی می باشد.

دکتر شهرستانی جراح و متخصص ارتوپد از جدیدترین روش ها برای درمان و تسکین بیماری ها بهره میگیرد. برای بهرمندی از این خدمات و رزرو وقت با شماره های زیر تماس حاصل فرمایید

02122383746 و 09334453393

دلایل درد مچ دست


اگرچه مچ دست انسان بسیار کوچک است ولی همین بخش کوچک از هشت استخوان تشکیل شده، همچنین در کنار آن لیگامان‌ها، تاندون‌ها و بافت قرار دارد. تمام این عناصر درون یک ساختار نسبتاً کوچک به این معناست که مصدومیت مچ دست بسیار ساده است، که نه تنها این مصدومیت باعث درد خواهد شد بلکه استفاده از مچ و دست را محدود می‌کند. طیف وسیعی از اتفاقات می‌تواند بر مچ دست تأثیر بگذارد.

مصدومیت‌های مکرر

یکی از شایع‌ترین علل درد در مچ حرکات تکراری است. هر نوع حرکتی که باعث شود دست شما حرکات یکسان یا مشابهی را مکرراً تکرار کند، یا صرفاً مفصل را در یک موقعیت ثابت نگاه دارد می‌تواند در طولانی مدت به مچ دست آسیب برساند. مثال‌های فعالیت‌هایی که می‌تواند باعث آسیب رسیدن به مفصل مچ دست شود عبارتند از: رانندگی برای مدت‌های طولانی، تایپ و نوشتن، در موارد شدید این فعالیت‌ها می‌توانند حتی باعث شکستگی‌های فشاری شوند. این عارضه معمولاً باعث درد مزمن خواهد شد.

مصدومیت‌های فیزیکی، همچون سقوط و حمایت کردن از بدن در حال سقوط با دست، یا ضربه خوردن به مچ دست با یک شیء می‌تواند باعث درد در مچ دست شود. ضمناً این ضربه می‌تواند باعث شکستگی، رگ به رگ شدن یا کشیدگی مچ نیز شود. حتی اگر ضربه استخوان را نشکند، به احتمال  زیاد باعث آسیب رسیدن به اعصاب و بافت پیرامون آن خواهد شد.

التهاب مفاصل

آرتریت یکی از دلایل اصلی درد مچ در بسیاری از بزرگسالان است. دو نوع عمده آرتریت وجود دارد که مچ دست و همچنین نواحی دیگری در بدن را درگیر می‌کند. آرتروز استخوان، این عارضه ناشی از فرسایش کلی مفاصل است که به مرور زمان منجر به تجزیه غضروف می‌شود، یعنی بالشتک غضروفی مچ  دست از بین رفته و استخوان‌ها ممکن است روی هم ساییده شوند. آرتروز استخوان در مچ دست تقریباً نامتداول است، ولی با این حال ممکن است مچ دست را نیز درگیر کند، البته معمولاً در ناحیه‌ای دیده می‌شود که مصدومیت‌های قبلی مچ دست اتفاق افتاده است. آرتریت روماتوئید در مچ دست شیوع بیشتری دارد. معمولاً این عارضه هر دو مچ را درگیر می‌کند. در موارد شدید، این عارضه به اندام‌های بدن نیز حمله می‌کند، به همین خاطر در صورت ابتلا به ان بیماری باید به پزشک مراجعه شود.

کیست گانگلیون

کیست گانگلیون نوعی تومور خوش‌خیم است که می‌تواند در مچ دست ایجاد شود، در اکثر موارد تنها کمی ظاهر ناخوشایند دارند ولی بسته به موقعیت این کیست‌ها می‌توانند ایجاد درد نیز نمایند. در صورتی که این کیست روی عصب فشار بیاورد، شخص ممکن است احساس درد داشته و گاهی اوقات احساس سوزن سوزن شدن خواهد داشت. برداشتن کیست می‌تواند این مشکل را برطرف کند، ولی امکان بازگشت این کیست‌ها وجود دارد.

تنگی کانال

سندروم تونل کارپال بخاطر عدم وجود فضای کافی در تونل کارپال ایجاد می‌شود، هرگونه تورم در اطراف این ناحیه می‌تواند اعصاب میان این تونل را فشرده کرده و موجب علائم سندروم تونل کارپال شود. فعالیت‌های تکرارای که نیازمند حرکات مچ دست باشد می‌تواند منجر به ملتهب شدن تاندون‌ها شود - این حرکات ممکن است ناشی از شغل یا تفریح شما باشد، برای مثال تایپ کردن یا کار تولیدی، به این عارضه، آسیب فشار تکراری (RSI) نیز می‌گویند.

نشانه های همراه با درد مچ دست


علائم شخص بسته به علت درد مچ متفاوت است. ذکر این نکته حائز اهمیت است که نه تنها نوع دردی که دارید، بلکه تجربه کردن هر نوع علامت و نشانه دیگر نیز به علت درد مرتبط است. برای مثال، تورم و کبودی می‌تواند نشان‌دهنده رگ به رگ شدن مچ دست باشد، در حالی که بی حسی یا سوزن سوزن شدن می‌تواند در نتیجه سندروم تونل کارپال باشد. برخی از علائم متداول درد مچ دست عبارتند از:

  •  احساس خشکی در مچ و/یا انگشتان
  • سختی یا ناراحتی هنگام که شیءای را در دست می‌گیرید
  • صدای شکستن قلنج (کلیک) هنگام حرکت دادن مچ دست

 

چطور علت و منشا درد را تشخیص دهیم؟


علت و منشا درد

در صورتی که هر یک از علائم اشاره شده در زیر را تجربه می‌کند، بهتر است بخاطر درد مچ به پزشک مراجعه کنید تا وی علت آن را تشخیص دهد. اگر:

  • درد شما با فعالیت‌های روزمره شما تداخل دارد همچون در دست گرفتن، تایپ کردن یا انجام دادن حرکات ساده دست.
  • احساس بی‌حسی یا سوزن سوزن شدن دارید، که به مرور زمان بدتر می‌شود، مخصوصاً اگر این بی‌حسی به حدی رسیده که دیگر احساسی در دست خود ندارید یا احساس خفیفی دارید.

برای تشخیص نوع بخصوص علت درد مچ شما، پزشک یک معاینه فیزیکی و مرور علائم شما را انجام خواهد داد. علت درد مچ شما را می‌توان با استفاده از تکنیک‌های زیر تشخیص داد:

  • یک تصویربرداری پزشکی همچون سی تی اسکن، عکس رادیولوژی یا MRI.
  • معاینات هدایت عصبی برای اندازه‌گیری سرعت حرکت پالس‌های عصبی در ناحیه تونل کارپال.
  • آرتروسکوپی که شامل وارد کردن یک دوربین کوچک داخل یک شکاف کوچک روی مچ دست و منعکس کردن تصویر روی یک صفحه نمایشگر روبروی پزشک می‌باشد.

این روش‌های بیشتر تهاجمی تشخیصی معمولاً تنها در مواردی استفاده می‌شود که استراحت و ریکاوری موفق نباشد.

درمان درد مچ

 اینکه پزشک شما نحوه درمان درد مچ را چگونه انتخاب کند به علت و شدت مصدومیت بستگی دارد.  در مواردی که مصدومیت شدیدتر است، پزشک شاید درمان جراحی یا تزریق کورتیزون را برای درد مچ توصیه کند.

درمان با یخ و گرما

درمان با یخ و گرما

گرما و یخ تراپی هرکدام استفاده خاص خود را دارند. هیچگاه نباید به مفصلی که گرم، قرمز و مصدوم است گرما بدهید، همچنین نباید به مفصلی که خشک است و به خوبی حرکت نمی‌کند، سرما اعمال کنید. به یاد داشته باشید، گرما به رهاسازی عضلات کمک می‌کند، سرما به کم کردن التهاب و درد. همچنین این نکته حائز اهمیت است که در حین استفاده از گرما و یخ تراپی برای مدیریت درد آرتریت مراقب باشید، وگرنه ممکن است به پوست بخاطر قرار گرفتن آن در معرض دماها بیش از حد سرد و گرم، آسیب برسانید. هنگامی که دست‌ها بخاطر آرتریت دردناک و متورم است، کمپرس سرد می‌تواند مفاصل دردناک را بی‌حس کرده و تورم را کاهش دهد. سرما همچنین برای کاهش تورم و التهاب ناشی از مصدومیت تازه مفصل نیز اثربخش است. برای درد دست بدون التهاب حاد، گرما می‌تواند درد را تسکین دهد. در نشانگان رینود، گرم نگاه داشتن دست‌ها موثر است.

داروهای ضد التهاب

داروهای ضد التهاب

داروهای ضدالتهاب غیر استروئیدی (NSAIDها) التهاب را در مفاصل مچ دست کاهش می‌دهند. آسپرین و ایبوپروفن هر دو جزو داروهای ضدالتهاب غیر استروئیدی هستند. همچنین ژل‌های ضد التهاب نیز وجود دارد که عوارض جانبی داروهای خوراکی را ندارند. در صورتی که به نارسائی کلیه یا مشکلات معدی روده‌ای مبتلا هستند، به احتمال زیاد پزشک استفاده از داروهای ضدالتهاب غیر استروئیدی را برای مدت طولانی تجویز نخواهد کرد. اگر درد شدید و حاد ناشی از آرتریت بیش از اندازه اذیتتان می‌کند، شاید استروئیدها گزینه بعدی باشند. داروی تجویزی استروئیدی به نام متیل پردنیزولون شاید به عنوان درمان پالس با دوز کم تجویز شود تا به برطرف کردن درد شما کمک نماید.

تزریق استروئید

تزریق استروئید

 از تزریق استروئی می‌توان برای درمان برخی از مشکلات در بازو و دست استفاده کرد.  این مشکلات عبارتند از انگشت ماشه‌ای، تاندونیت، سندروم تونل کارپال، آرتریت، آرنج تنیس بازان و تاندونیت عضلات گرداننده روتاتور کاف. این تزریقات معمولاً حاوی کورتیزون و داروی بی‌حس کننده است. کورتیزون نوعی استروئید است که بصورت طبیعی در بدن تولید شده و خاصیت ضدالتهابی قدرتمندی دارد. کورتیکواستروئیدها معمولاً باعث آب رفتن، نازک شدن و کُند کردن می‌شوند. این استروئیدها با استروئیدهای آنابولیک متفاوتند، که توسط ورزشکاران برای ساخت عضلات و افزایش عملکرد از آنها استفاده می‌شود. تزریق در عرض چند روز تأثیر خود را می‌گذارد و مزایای آن برای چند هفته تدوام خواهد داشت، البته نتایج برای همه و هر مشکلی یکسان نیست.  برای برخی از عارضه‌ها، تنها یک تزریق مشکل را حل می‌کند.  در سایر عارضه‌ها، چندین تزریق باید انجام شود. هیچ قانون مشخصی در مورد تعداد تزریقاتی که شخص می‌تواند انجام دهد وجود ندارد.  پزشک احتمالاً تعداد تزریقات را محدود می‌کند زیرا تزریق مکرر کورتیزون می‌تواند به تاندون‌ها و/یا غضروف آسیب برساند.

آتل

آتل

آتل و بریس‌ها از جنس نوئپرن، فلز و سایر مواد هستند که در درمان آرتریت، مصدومیت‌ها و سایر عارضه‌های مچ و انگشتان استفاده می‌شوند. برای مثال، آتلی که مچ را ثابت و بی‌تحرک کند شاید برای استفاده هنگام خواب تجویز شود تا علائم بی‌حسی و سوزن سوزن شدن سندروم تونل کارپال را تسکین داده یا استراحت و حمایت را برای آرتریت مچ دست  فراهم آورد. آتل‌های انگشت احتمالاً برای درمان انگشتان شکسته یا در رفته ، یا برای پیشگیری از از بدشکلی انگشتان درگیر با آرتریت روماتوئید استفاده می‌شود. آتل‌ها و بریس‌ها ممکن است از پیش ساخته یا سفارشی ساخت باشند.

شاک ویو تراپی

شاک ویو تراپی

شاک ویو تراپی از طریق استفاده از فشار پالس‌های مکانیکی کار می‌کند که باعث ایجاد حفره و حباب در تاندون و ناحیه بافت نرم می‌شود معمولاً آن نواحی‌ای که منبع خونی نمی‌تواند به طرز موثری به آن نواحی برسد.. پالس‌ها تاندون یا بافت نرم را "برهم می‌زنند"، تا باعث شوند بدن خود را درمان کند  پروسه‌ای که به آن پروسه رگ سازی مجدد می‌گویند. این پروسه باعث دوام بیشتر تاندون‌ها شده و همچنین بازسازی آن‌ها را تسریع می‌کند، که در طولانی مدت نتایج بهتری را ایجاد می‌کند. این درمان بی‌خطر بوده و به عنوان درمان جایگزین برای بیمارانی به حساب می‌آید که با گزینه تزریق کورتیزون مواجه هستند.

درمان جراحی

 در برخی از موارد بنا به صلاحدید پزشک و شدت آسیب و جراحت مچ دست نیاز به جراحی می باشد. در ادامه به دو نوع از این جراحی ها می پردازیم:

 جراحی فیوژن

جراحی فیوژن

فیوژن مچ دست تقریباً با فیوژن در سایر مفاصل بدن متفاوت است. اکثر مفاصل از تنها دو استخوان تشکیل شده است. در فیوژن مچ دست سعی می‌شود 12 الی 13 استخوان با هم رشد کند. هدف از فیوژن مچ آن است که رادیوس را در ساعد، استخوان‌های کارپال را در مچ و متاکارپال‌ها را در دست تبدیل به یک استخوان بلند و واحد نمایند. استخوان اولنا در ساعد نقشی در جراحی فیوژن ندارد. مفاصل میان اولنا و رادیوس آن چیزی ست که به شما اجازه چرخاندن کف دستتان به سمت بالا و پایین را می‌دهد. با عدم فیوژن استخوان اولنا، شما همچنان قادر خواهید بود دست خود را بچرخانید. هرچند، دیگر پس از جراحی نخواهید توانست مچ خود را خم کنید. فیوژن مچ یک نوع رابطه جایگزینی است. شما قسمتی از حرکت مچ را از دست می‌دهید، ولی مچی قدرتمند و بدون درد را به دست خواهید آورد. بازیابی قدرت برای افراد جوانی که بیشتر از دست‌های خود کار می‌کشند از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. این بیماران به قدرت بیش از انعطاف نیاز دارند. فیوزن مچ به این بیماران، مچ قدرتمندی را هدیه می‌کند که با آن بتوانند به خوبی اشیاء را در دست بگیرند. بیمارانی که به حرکت بیش از قدرت نیازمندند، باید به فک نوع دیگری از جراحی باشند، برای مثال تعویض مفصل با یک مفصل مصنوعی.

جراحی لیگامنت

جراحی

در مواردی که لیگامان کاملاً پاره شده و مفاصل، دیگر در یک راستا نیستند، جراحی انجام می‌شود تا یا لیگامان را ترمیم نمایند یا استخوان‌ها را به هم متصل کنند، تا هنگامی که لیگامان‌ها ترمیم شوند استخوان‌ها در راستای مناسبی از هم قرار بگیرند. هیچ عمل جراحی واحدی وجود ندارد که برای ترمیم مصدومیت‌های لیگامان مچ دست انجام شود. بسته به مشکل بیمار از چندین عمل جراحی استفاده می‌شود.

تمرینات بدنی

اگر درد مزمن، مداوم یا حادی را در مچ دست خود احساس می‌کنید، با پزشک خود مشورت کرده و از انجام هرگونه فعالیتی که احساس می‌کنید آن را ایجاد کرده پرهیز کنید.. برخی از دردهای مچ گاهاً طبیعی است، ولی اگر درد جدی‌تری بود، بهتر است از هرگونه کشش بیش از حد پرهیز کنید زیرا می‌تواند باعث وخامت بیماری شود. این کشش‌ها برای کسانی توصیه می‌شود که درد خفیفی را بخاطر تمرینات ورزشی در مچ دست خود احساس می‌کنند.

انجام حرکات ورزشی زیر میتواند به کاهش درد مچ دست شما کمک کند:

 کشش مچ خم با انگشتان رو به بالا | 30 ثانیه برای هر طرف

  • کشش مچ خم
  • دست راست خود را صاف جلوی خود نگاه دارید، به گونه‌ای که کف دست رو به خودتان و انگشت‌ها به سمت بالا کشیده باشد.
  • با دست چپ پشت دست راست خود را بگیرید.
  • همانطور که انگشتان دست راست خود را شُل نگاه داشته‌اید، با دست چپ به آرامی دست راست خود را به سمت بدن بکشید تا وقتی که احساس کشیدگی در پشت مچ دست راست خود بکنید.
  • کشش را برای سی ثانیه نگاه داشته، فشار را به آرامی بیشتر کنید تا وقتی که کشیدگی مناسبی را احساس کنید.
  • حرکت را برای سمت دیگر تکرار کنید

کشش مچ خم با انگشتان رو به پایین | 30 ثانیه برای هر طرف

  • کشش مچ خم
  • دست راست خود را صاف جلوی خود نگاه دارید، به گونه‌ای که کف دست رو به خودتان و انگشت‌ها به سمت پایین کشیده باشد.
  • با دست چپ پشت دست راست خود را بگیرید.
  • همانطور که انگشتان دست راست خود را شُل نگاه داشته‌اید، با دست چپ به آرامی دست راست خود را به سمت بدن بکشید تا وقتی که احساس کشیدگی در پشت مچ دست راست خود بکنید.
  • کشش را برای سی ثانیه نگاه داشته، فشار را به آرامی بیشتر کنید تا وقتی که کشیدگی مناسبی را احساس کنید.
  • حرکت را برای سمت دیگر تکرار کنید

انگشتان به هم گره خورده در پشت بدن | برای 30 ثانیه نگاه داشته (3 تکرار)

  • کشش
  • انگشتان خود را در پشت بدن به هم گره کنید.
  • دستان خود را صاف کرده و به آرامی بالا بیاورید.
  • این کشش را برای 30 ثانیه حفظ کنید، سپس استراحت نمایید.
  • برای 5 ثانیه هر دو مچ دست خود را بلرزانید.
  • این حرکت را 3 بار تکرار کنید.

فشار دادن کف دست‌ها به هم با انگشت شست به سمت داخل بدن | برای 30 ثانیه نگاه داشته (3 تکرار)

  • فشار دادن کف دست‌ها
  • کف دست‌های خود را روبروی خود به هم فشار دهید، در حالیکه انگشت شست خود را به سمت داخل بدن نگاه داشته و انگشتان رو به بالا قرار گرفته‌اند.
  • تا حد امکان دست خود را پایین بیاورید، بدون اینکه اجازه دهید گردی کف دست‌هایتان از هم جدا شود.
  • این کشش را برای 30 ثانیه حفظ کنید، سپس برای 5 ثانیه استراحت نمایید.
  • این حرکت را 3 بار تکرار کنید.

فشار دادن کف دست‌ها به هم با انگشت شست به سمت بیرون بدن | برای 30 ثانیه نگاه داشته (3 تکرار)

 فشار دادن کف دست‌ها

  • کف دست‌های خود را روبروی خود به هم فشار دهید، در حالیکه انگشت شست خود را به سمت بیرون بدن نگاه داشته و انگشتان رو به بالا قرار گرفته‌اند.
  • تا حد امکان دست خود را پایین بیاورید، بدون اینکه اجازه دهید گردی کف دست‌هایتان از هم جدا شود.
  • این کشش را برای 30 ثانیه حفظ کنید، سپس برای 5 ثانیه استراحت نمایید.
  • این حرکت را 3 بار تکرار کنید.