درد دنبالچه بدلیل مشکلات ستون فقرات: درمان با حذف بخشی از دنبالچه

درد دنبالچه بدلیل مشکلات ستون فقرات

درد دنبالچه ، دردی است که در داخل یا اطراف ساختار استخوانی در انتهای ستون فقرات (کوکسیکس) اتفاق می‌افتد و ممکن است به علت افتادن ، نشستن به مدت طولانی روی سطح سفت و یا باریک، تغییرات مفصلی دژنراتیو(فرسایشی)، و یا زایمان طبیعی به دنبالچه آسیب وارد شود. درد دنبالچه احساس ناخوشایند و دردناکی است که معمولا در طی فعالیتهای خاصی مانند نشستن، بلند شدن از حالت نشسته به موقعیت ایستاده یا ایستادن طولانی مدت، شدت پیدا می‌کند. هنگام ارتباط جنسی و خروج مدفوع هم ممکن است درد بگیرد. درد دنبالچه در زنان باعث ایجاد ناراحتی در زمان قاعدگی می‌شود. درد دنبالچه، به نامهای كوكسيديني یا کوکسی گودینیا هم نامیده می‌شود معمولا در عرض چند هفته یا چند ماه به طور خودبه خود از بین می‌رود. اگر درد دنبالچه شما بهبود پیدا نکرده باشد (كوكسيديني مزمن)، با پزشک خود مشورت کنید. ممکن است پزشک برای اطمینان از اینکه بیماری دیگری ندارید معاینه مقعد را برای شما انجام دهد. البته گاهی اوقات برای پیدا کردن شکستگی، تغییرات ناشی از فرسایش استخوانها یا در موارد نادر تومور از تصویربرداری رزونانس مغناطیسی (MRI) استفاده می‌کند. درمان‌های احتمالی برای درد مزمن دنبالچه عبارتند از: فیزیوتراپی ، درمان دستی، دارو و جراحی.

التهاب دنبالچه (کوکسیکس یا ناحیه استخوانی که در پایین‌ترین قسمت بین باسن و مقعد قرار دارد) که به نام کوکسیدینی هم شناخته می‌شود که با درد و حساسیت در نوک دنبالچه بین باسن همراه است. نشستن اغلب درد دنبالچه را بدتر می‌کند. آسیب یا تروما هم سبب التهاب دنبالچه می‌شود، اما ظاهرا خود به خود اتفاق می‌افتد. درد دنبالچه معمولا به دلالیل زیادی از جمله سیاتیک ، عفونت (از جمله زونا از باسن)، کیست‌های پیلونیدال، ساکروایلئیت و شکستگی استخوان (دنبالچه شکسته یا دنبالچه مو برداشته) ایجاد می‌شود. یکی از خطرات اصلی کوکسیدینی آسیب به استخوان دنبالچه یا استخوان لگن است. درد و حساسیت موضعی که در دنبالچه رخ می‌دهد علائم اصلی کوکسیدینی هستند. درد دنبالچه هنگام نشستن یا خم شدن مشکلاتی برای فرد ایجاد می‌کند. همراه با درد کوکسیکس موقع نشستن، معمول درد شدیدی در ناحیه دنبالچه ایجاد می‌شود. توصیه می‌شود بیماران مبتلا به کوکسیدینی هنگام نشستن روی صندلی بنشینید که پد نرم و راحتی دارد و در صورت امکان از نشستن خیلی زیاد خودداری کنند. اگر وضعیت پیش آمده شدید یا دائمی باشد، باید برای ارزیابی دقیق علت درد به دنبال مراقبتهای پزشکی باشیم ، به ویژه اگر درد همراه با کبودی یا بثورات باشد.

دکتر شهرستانی جراح و متخصص ارتوپد  از جدیدترین روش ها برای درمان و تسکین بیماری ها بهره میگیرد. برای بهرمندی از این خدمات و رزرو وقت با شماره های 02122383746 و 09334453393 تماس حاصل فرمایید.

آناتومی استخوان دنبالچه


آناتومی استخوان دنبالچه

 

کوکسیدینی اصطلاح پزشکی است که برای درد دنبالچه به کار می‌رود. در اکثر افراد درد مبهم است و مانند گرفتگی عضلانی زوک زوک می‌کند. بعضی از افرادی که درد دنبالچه دارند از درد شدید و سوزش ناگهانی شکایت می‌کنند. این درد ممکن است هنگام فعالیت و یا زمانی که به مدت طولانی نشسته‌اید, اتفاق بیافتد. شاید فکر کنید این درد فقط در دنبالچه یا عضلات یا استخوانهای اطراف آن رخ می‌دهد اما گاهی اوقات درد به پاها یا پشت هم کشیده می‌شود. گاهی اوقات، البته با توجه به علت درد، درد دنبالچه ممکن است با موارد زیر همراه باشد:

  • تهوع و استفراغ
  • از دست دادن حس
  • ضعف عضلانی
  •  ناراحتی هنگام هضم غذا، از جمله درد مقعد

علل درد دنبالچه


علل درد دنبالچه

خیلی از مسائل مربوط به سلامت، اعم از خفیف و شدید، می‌تواند موجب درد دنبالچه شود. اغلب درد به خودی خود وبه ویژه با کنترل فعالیتهای روزمره، از بین می‌رود. بنابراین، اگر درد خفیف است و علت مشخصی هم ندارد، قبل از اینکه به پزشک مراجعه کنید، چند هفته صبر کنید. شايعترين علل درد دنبالچه عبارتند از:

  • ضربه: ممکن است به دنبالچه و یا عضلات اطراف آن ضربه وارد شود. به عنوان مثال، افتادن از روی دوچرخه ممکن است موجب واردشدن آسیب به دنبالچه شود، اما در بعضی مواقع برخورد شدید با یک مانع ممکن است درد را از دیگر عضلات به دنبالچه برساند.
  • نشستن: به خصوص برای مدت زمان طولانی یا با حالت بدنی نادرست.
  • آسیب در حین زایمان: ممکن است هنگام زایمان دنبالچه زخمی شود یا حتی بشکند.
  • فرسایش: فرسایش عصب یا مفاصل.
  • فشرده سازی: این مورد معمولا در دوران بارداری رخ می‌دهد چون عصب تحت فشار قرار می‌گیرد.
  • اختلال عملکرد کف لگن: اغلب به علت زایمان.
  • سندرم عضله‌ی بالابرنده‌ی مقعدی: بیماری که باعث ایجاد اسپاسم در عضلات مقعد می‌شود. درد ممکن است به دنبالچه، باسن یا نواحی مجاور برسد.
  • زور زدن: ممکن است به علت یبوست یا هموروئید باشد.
  • مشکلات ستون فقرات: به عنوان مثال جراحی ستون فقرات یا بیماری دژنراتیو دیسک بین مهره‌ای.
  • عفونت، تومورها، اسپورهای استخوانی و رشد: خیلی به ندرت، باعث ایجاد درد دنبالچه می‌شوند.

چه موقع به دکتر مراجعه کنیم


چه موقع به دکتر مراجعه کنیم

اگر درد پس از چند هفته بهبود پیدا نکرد، فرد باید به دکتر مراجعه کند.

درد دنبالچه تقریبا هیچ وقت نیاز به درمان فوری ندارد. با این حال، اگر درد ناشی از ضربه ناگهانی باشد، افراد باید سریعا به اورژانس مراجعه کنند:

  • از دست دادن حس
  • کبودی زیاد
  • تغییر در حرکت یا هماهنگی
  • سوزش در نواحی مجاور به این معناست که دنبالچه یا ساختارهای اطراف آن شکسته است

افراد باید زمانی به دکتر مراجعه کنند که:

  • درد دنبالچه بعد از یک یا دو هفته بهبود پیدا نکند
  • درد مزمن بهبود پیدا می‌کند، اما مجددا باز می‌گردد
  • درمان خانگی باعث بدتر شدن درد می‌شود
  • درد دنبالچه با علائم نامشخصی همراه است
  • تب فرد بالا می‌رود

تشخیص 


تشخیص

برای تشخیص بهتر، دکتر ارزیابی کاملی از وضعیت فرد انجام می‌دهد که شامل سابقه کامل پزشکی فرد هم می‌شود. ممکن است پزشک سوالاتی مانند موارد زیر بپرسد:

  • حاملگی‌های قبلی و یا زایمان
  • سابقه مشکلات گوارشی
  • مشکلات عضلانی دیگر

با توجه به علائم و سابقه پزشکی، برای پیدا کردن منبع درد برخی آزمایشات انجام می‌شوند که شامل:

  • معاینه لگن برای ارزیابی کف لگن
  • آزمایش مجدد مقعد برای تعیین اینکه آیا این عضلات مشکلی دارند یا نه
  • آزمایشات تصویری، مانند آزمایش معمول اشعه ایکس، تصویربرداری رزونانس مغناطیسی(MRI) اسکن دنبالچه و ستون فقرات
  • آزمایش خون برای بررسی علل دیگر، مانند عفونت و یا بیماری خود ایمنی

درمان 

گاهی اوقات درد دنبالچه نیاز به درمان ندارد. زناني كه در طول بارداري درد دنبالچه دارند به طور معمول پس از گذشت چند هفته پس از زایمان درد خود به خود برطرف مي‌شود. درد ناشی از آسیب هم ممکن است بدون درمان بهتر شود. درمان درد دنبالچه معمولا روی کنترل علائم تمرکز می‌کند. شایع‌ترین راهکارها عبارتند از:

تغییر سبک زندگی 

گاهی اوقات آسیبهای‌ جزئی اثرات ماندگاری از خود به جا می‌گذارند. فردی که دنبالچه‌اش آسیب می‌بیند، ممکن است به طور ناخودآگاه به عضلات مجاور آن هم آسیب وارد کند یا از ورزش کردن خودداری کند. این کار روند بهبودی را آهسته می‌کند و یا عضلات اطراف آن را تضعیف کرده یا به آن آسیب وارد می‌کند. با گذشت زمان، حتی وقتی که آسیب اصلی بهبود پیدا کرده است این درد به صورت مزمن باقی می‌ماند. افرادی که اکثرا تمام روز پشت میز می‌نشینند، باید هر یک ساعت چند دقیقه‌ای پیاده روی کنند یا گهگاهی بایستند و دوباره بنشینند .

درمان های خانگی

درمان های خانگی

  • نشستن روی بالش دوناتی: این بالش از وارد شدن فشار به دنبالچه جلوگیری می‌کند.
  • استفاده از یخ یا گرما در محل درد: جابجا کردن کیسه‌ آب گرم و سرد در آن ناحیه باعث افزایش جریان خون ,کاهش التهاب و تسکین درد می‌شود. یک کیسه آب گرم را برای 15-20 دقیقه بگذارید، برای 15-20 دقیقه استراحت کنید، سپس از کیسه آب سرد استفاده کنید. این روند را تا هر زمان که تمایل داشتید ادامه دهید.
  • ماساژ ملایم ناحیه آسیب دیده: ماساژ عضلات اطراف دنبالچه خیلی کمک کننده است، به خصوص اگر درد ناشی از نشستن طولانی مدت یا آسیب عضلانی باشد.
  • نشستن در وان نمک اپسوم: این راهکار به ویژه اگر درد ناشی از هموروئید، درد مقعد یا سندرم عضله بالابر مقعدی باشد خیلی مفید است.

تجویز داروی مسکن

اگر علائم با داروهای بدون نسخه پزشک بهتر نشد، ممکن است پزشک داروهای آرام بخش یا سایر داروها مثل، ایبوپروفن، آسپرین یا استامینوفن را تجویز کند. پمادهای موضعی هم ممکن است درد را کاهش دهند.

فیزیوتراپی

فیزیوتراپی

احتمالا فیزیوتراپیست برای تقویت عضلات اطراف دنبالچه، تقویت کف لگن، یا حرکت کردن و نشستن بدون درد توصیه‌های لازم را به شما می‌کند.

داروهای تزریقی

داروهای تزریقی

تزریق بیهوشی موضعی با یا بدون استروئید اغلب باعث کاهش درد می‌شود. این کار هنگام کار با یک درمانگر فیزیکی به کشش عضلانی کمک می‌کند و عامل اصلی درد نیز مشخص می‌شود.

درمان با ورزش 

با انجام ورزشهای زیر میتوانید درد ناحیه دنبالچه یا کوکسیدینی را تسکین دهید:

کشش ملایم

کشش ملایم

 

اگر از سلامتی خوبی برخودار هستید و می‌توانید ورزش کنید، یوگا و یا پیلاتس عضلات اطراف دنبالچه را تحت کشش قرار می‌دهند و درد ناشی از آسیب‌های جزئی یا نشستن بیش از حد را نیز تسکین می‌دهند.

 پیاده روی

یک از بیماران برایم اینطور نوشته بود: "متخصص ارتوپد به من گفت که حداقل یک ساعت در روز برای رفع اسپاسم دنبالچه راه بروم. من شروع کردم روزی 2 ساعت از خانه به محل کار و از محل کار به خانه پیاده روی کردم . اگر بعد از یک روز طولانی کار خسته و کوفته باشم، این راه رفتن من کمکی به من می‌کند تا به حالت اولم برگردم " از طرف دیگر آنا (یکی از بیمارانم) متوجه شد که پس از یک سال راه رفتن و دویدن روی دستگاه تردمیل، 40 دقیقه در روز، 4 بار در هفته، دیگر از درد دنبالچه‌اش خبری نیست.

اسکوات بدون وزنه 

اسکوات بدون وزنه

محققان دریافتند اگر در تمرین اسکوات بدون وزنه به طور مکرر از حالت نشسته به حالت ایستاده برویم موجب کاهش و یا تسکین درد دنبالچه می‌شود.

تمرینات پا

تمرینات پا

 

محققان معتقدند که تاثیر تمرینات پا در رفع درد دنبالچه صد در صد موثر است.

وارونه درمانی

وارونه درمانی

این روش به این صورت است که فرد به صورت وارونه روی دستگاه در زاویه مشخصی قرار می‌گیرد و پاها محکم پشت پایه بسته می‌شوند. این کار باعث کشش ستون فقرات می‌شود. دو بیمار گفتند که درد دنبالچه آنها با استفاده از وارونه درمانی کاهش پیدا کرده است. اما دو بیمار دیگر گفتند که این روش را امتحان کردند اما هیچ نتیجه‌ای نگرفتند.

جراحی برای درمان درد دنبالچه 

جراحی برای درمان درد دنبالچه

جراحان ممکن است این عمل را به روشهای مختلفی انجام دهند. شايد بزرگترين تفاوت بين جراح‌ها اين باشد که بعضي از آنها بخشي از دنبالچه را برمی‌دارند و بعضی ديگر کل دنبالچه را حذف می‌کنند. به طور کلی، جراحی شامل مراحل زیر است:

  • یک برش یک تا دو اینچی در بالای دنبالچه داده می‌شود. دنبالچه مستقیما زیر پوست و بافت چربی زیر جلدی قرار دارد. هیچ عضله‌ای در این قسمت وجود ندارد.
  • غضروف محافظ بالای استخوان (پوشش استخوان) از استخوان جدا می‌شود. این غضروف دور استخوانی قرار گرفته که از پشت شروع می‌شود و تا جلو ادامه پیدا می‌کند.
  • پس از آن دنبالچه برداشته می‌شود. اگر مشکوک به تومور باشد ممکن است بیوپسی(نمونه برداری) انجام شود.

عمل جراحی حدود سی دقیقه طول می‌کشد و می‌تواند به صورت سرپایی انجام شود. سخت‌ترین قسمت عمل، فرایند بهبودی طولانی مدت آن است. به طور کلی، سه ماه تا یک سال پس از عمل جراحی طول می‌کشد تا علائم و نشانه‌ها از بین بروند و در طول روند بهبودی نشستن برای بیمار خیلی دشوار است. عمل جراحی دنبالچه در مواردی که افراد با دقت انتخاب شده ‌باشند بیشترین میزان موفقیت را خواهد داشت. معیارهای زیر نشان دهنده افزایش احتمال نتایج مثبت پس از عمل جراحی است:

  • بیمارانی که درد آنها ناشی از تغییر شکل دنبالچه است، مانند وجود یک اسپیکول (استخوان کوچک در انتهای دنبالچه)
  • بیماران با حرکت بیش از حد دنبالچه
  • وجود کیسه زلالی یا یک کیسه پر از مایع در مفصل بین ساکروم و دنبالچه
  • واکنش خوب به درمان تزریقی

بسیاری از تحقیقات پس از جراحی دنبالچه نتایج خوب و یا عالی را نشان داده‌اند، اما این جراحی برای همه بیماران توصیه نمی‌شود. اگر بیمار کاندید خوبی برای جراحی نباشد، به احتمال زیاد درمان غیر جراحی برای او تاثیر لازم را خواهد داشت.

خطرات و عوارض احتمالی جراحی دنبالچه

شاید بزرگترین خطر این باشد که درد بعد از عمل جراحی دنبالچه ادامه پیدا کند، به این معنی که بیمار روند طولانی بهبودی را تحمل کرده و هنوز علائم بهبود نیافته است. به همین دلیل انتخاب خود بیمار برای گرفتن نتیجه مثبت از جراحی, بسیار مهم است. چون دنبالچه برداشته می‌شود یکی از خطراتی که امکان وقوع آن خیلی پایین است وارد شدن آسیب به مقعد است. گرچه احتمال آن خیلی کم است، اما اگر این اتفاق افتاد، کلستومی باید برگردانده شود تا مجرای مقعد بهبود پیدا کند. سایر خطرات احتمالی شامل مشکلات درمان زخم و یا عفونت موضعی است که باعث تاخیر در روند بهبود کلی فرد می‌شود. برخلاف اکثر جراحی‌های ستون فقرات، ریشه‌های عصبی مهمی در این ناحیه وجود ندارند که در معرض خطر باشند.