آرتروسکوپی مچ پا برای تشخیص و درمان آسیب های غضروف و بافت مچ پا

آرتروسکوپی-مچ-پا

آرتروسکوپی نوعی عمل مفصلی است که به روش سوراخ کلید یا بسته انجام می‌شود. جراح در عمل آرتروسکوپی مچ پا دستگاه مخصوصی را که مجهز به دوربین فیلمبرداری است، وارد مچ پا می‌کند تا بتواند داخل مفصل را ببیند و وسایل کوچک جراحی را برای درمان مشکل، وارد مفصل کند. به این ترتیب جراح ارتوپد متوجه مشکل مچ پا می‌شود و می‌تواند حتی مشکل را در همین عمل درمان کند.

چنانچه روش‌های غیرجراحی کمکی به درمان آسیب دیدگی مچ پا نکند، آرتروسکوپی مچ پا توصیه می‌شود. آرتروسکوپی فایده تشخیصی نیز دارد، اما غالباً ابتدا اسکن انجام می‌شود. مشکلاتی مانند آرتروز یا دیگر بیماری‌های التهابی مفصل و التهاب به روش آرتروسکوپی قابل درمان است و این روش برای ترمیم غضروف یا بافت آسیب دیده یا برداشتن جسم‌های شناور (قطعات کوچک جدا شده از استخوان یا غضروف) نیز کاربرد دارد. همچنین نمونه‌های کوچکی از بافت (نمونه‌برداری یا بیوپسی) نیز برای تشخیص عارضه‌هایی مانند عفونت، برداشته می‌شود.

دکتر مهدی شهرستانی متخصص جراحی ارتوپدی با بهره گیری از جدیدترین دانش پزشکی و تجربه در انجام انواع جراحی‌های ارتوپدی قادر به درمان مشکلات اسکلتی عضلانی با روش‌هایی مانند آرتروسکوپی مچ پا هستند. شما عزیزان می‌توانید برای دریافت اطلاعات بیشتر یا رزرو نوبت با شماره‌های 02122383746 و 09334453393 تماس حاصل فرمایید. همچنین می‌توانید به آیدی تلگرام Dr_shahrestanii@ مراجعه کنید.

 ضرورت انجام آرتروسکوپی مچ پا


ضرورت-انجام-آرتروسکوپی-مچ-پا

آرتروسکوپی برای درمان مشکلات مچ پا توصیه می‌شود:

  • درد مچ پا: جراح با انجام آرتروسکوپی می‌تواند علت درد مچ پا را تشخیص دهد.
  • پارگی رباط: رباط نواری بافتی است که استخوان‌ها را به هم متصل می‌کند. چند رباط در مچ پا وجود دارد که این مفصل را پایدار و حرکت آن را ممکن می‌کند. آرتروسکوپی روشی برای ترمیم پارگی رباط است.
  • گیرافتادگی مچ پا: استفاده بیش از حد، ورم و درد بافت‌های مچ پا را به دنبال دارد و حرکت دادن مفصل در این شرایط مشکل می‌شود. جراح بافت را در عمل آرتروسکوپی برمی‌دارد تا بیمار بتواند مفصل را حرکت دهد.
  • بافت همبند جای زخم: بافت همبند پس از آسیب دیدن مچ پا ایجاد می‌شود. این بافت را می‌توان در جراحی آرتروسکوپی برداشت.
  • بیماری‌های التهابی مفصل (آرتریت): آرتروسکوپی برای کاهش درد و بهبود حرکت مفصل توصیه می‌شود.
  • آسیب دیدن غضروف: این جراحی برای تشخیص یا ترمیم آسیب‌های غضروف و استخوان انجام می‌شود.
  • قطعات شناور: قطعات شناور تکه‌های استخوان یا غضروف داخل مچ پا است که باعث قفل کردن مفصل می‌شود. این قطعات را می‌توان در عمل آرتروسکوپی خارج کرد.

قبل از عمل


قبل-از-عمل-آرتروسکوپی

بیمار موظف است که کلیه داروهای مصرفی خود، شامل داروهای تجویزی، مکمل‌ها یا داروهای گیاهی بدون نسخه را به جراح ارتوپد اطلاع دهد. توصیه‌های مربوط به آمادگی قبل از جراحی آرتروسکوپی مچ پا عبارت است از:

  • بیمار باید مصرف داروهای رقیق کننده خون، مانند آسپرین، ایبوپروفن (ادویل، مورتین)، ناپروکسن (ناپروسین، الیو) و ... را موقتاً قطع کند.
  • بیمار باید از پزشک سوال کند که چه داروهایی را باید در روز جراحی مصرف کند.
  • چنانچه بیمار مبتلا به دیابت، بیماری قلبی یا عارضه‌های دیگر باشد، جراح از بیمار می‌خواهد که برای بررسی وضعیت به پزشک معالج خود مراجعه کند.
  • چون دخانیات فرایند التیام زخم و استخوان را آهسته می‌کند، سیگار باید قبل از عمل ترک شود. ممکن است بیمار برای ترک سیگار نیاز به کمک متخصص داشته باشد.
  • اگر بیمار قبل از عمل دچار سرماخوردگی، آنفلوآنزا، تب، تبخال یا بیماری‌های دیگر بشود، موظف است وضعیت خود را به جراح اطلاع دهد تا عمل در صورت لزوم به تعویق انداخته شود.

بیمار در روز جراحی باید:

  • توصیه‌های پزشک را درباره ناشتا بودن جدی بگیرد و از زمان تعیین شده به بعد دیگر هیچ چیزی نخورد.
  • داروهایی را که پزشک لازم دانسته است با یک جرعه کوچک آب مصرف کند.
  • در وقت مقرر در بیمارستان حاضر شود.

مراحل جراحی آرتروسکوپی مچ پا


مراحل-جراحی-آرتروسکوپی-مچ-پ

آرتروسکوپی مچ پا عملی سرپایی است، مگر آن که بیمار به عارضه‌های دیگری مبتلا باشد، که بستری شدن شبانه را در بیمارستان ضروری کند. عمل عموماً تحت بیهوشی عمومی انجام می‌شود. جراح مچ پا را زمانی که بیمار بیهوش و عضلات شل است، معاینه می‌کند. جراح مچ پا را به آرامی می‌کشد و مایع را تزریق می‌کند. سپس برش‌های کوچکی را برای وارد کردن دوربین و وسایل جراحی ایجاد می‌کند. این برش‌ها معمولاً در جلوی مچ پا زده می‌شود. جراح داخل مفصل را با دوربین می‌بیند و درمان لازم را انجام می‌دهد. در نهایت نیز مچ پا را تمیز و ضدعفونی می‌کند، زخم را می‌بندد و مچ پا را پانسمان می‌کند.

آیا عمل آرتروسکوپی دردناک است؟


بیمار پس از جراحی قدری درد دارد. جراح داروی بی‌حسی را حین عمل در مچ پا تزریق می‌کند تا بیمار پس از عمل درد کمتری داشته باشد. همچنین بیمار دارو، معمولاً ترکیبی از مسکن‌های قوی و ضعیف، دریافت می‌کند تا در خانه مصرف کند. پرستار دستور مصرف داروها را به بیمار اطلاع می‌دهد. مصرف مسکن‌ها باید طبق دستور پزشک ادامه داده شود؛ البته اگر درد خفیف باشد یا بیمار اصلاً دردی نداشته باشد، نیازی به مصرف قرص نیست. اگر درد آرام نشد، جراح ارتوپد وضعیت بیمار را بررسی می‌کند و توصیه‌های لازم را برای مدیریت درد ارائه می‌دهد.

پس از آرتروسکوپی مچ پا


پس-از-آرتروسکوپی-مچ-پا

بیماران معمولاً می‌توانند پس از اتمام جراحی و از بین رفتن اثر داروی بیهوشی، بلند شوند و با عصای زیربغل راه بروند. همچنین صندل مخصوصی به بیمار داده می‌شود. اگر درمان خاصی حین آرتروسکوپی روی مچ پا انجام شده باشد، پزشک به بیمار توصیه می‌کند که وزن کمتری را روی مچ پا بیاندازد. اکثر بیماران همان روز جراحی مرخص می‌شوند. مچ پا کاملاً پانسمان می‌شود تا از آن به خوبی محافظت شود و ورم نیز کمتر شود. گاز پانسمانی که در اتاق عمل روی مچ پا بسته شده است، دو هفته روی مچ پا باقی می‌ماند. نیازی به گچ گرفتن پا نیست. بیمار باید پا را هنگام نشستن بالا بگذارد و احتیاط کند که پانسمان خیس نشود.

اقدامات لازم پس از رسیدن به خانه


دقت داشته باشید که این توصیه‌ها یک راهنمایی کلی است. سرعت بهبود بیماران با هم متفاوت است، بنابراین اگر جراح دستور متفاوتی به شما داده است، حتماً ان را رعایت کنید.

 اثر داروی بی‌حسی تزریق شده در مفصل در روز پس از جراحی از بین می‌رود و بیمار باید مصرف مسکن را شروع کند. بیمار باید مچ پا را بالا بگذارد و تا یک هفته راه نرود و ورزش نکند. پایین گذاشتن پا ورم کردن و درد آن را به دنبال دارد. کبودی خفیف و خون خشک شده روی پا طبیعی است. درد پس از عمل پس از یک هفته به نحو قابل توجهی کم می‌شود. اگر جراحی روی مچ پای چپ انجام شده باشد و ماشین اتوماتیک داشته باشید، می‌توانید پس از چند روز رانندگی کنید. اگر جراحی روی مچ پای راست انجام شده باشد و ماشین معمولی داشته باشید، تا سه هفته نباید رانندگی کنید.

بیمار باید حتی‌الامکان پا را بالا بگذارد و مسافت‌های کوتاهی را در خانه یا تا ماشین پیاده برود. بیمار پس از دو هفته می‌تواند کارهای خانه را انجام دهد و حتی در محل کار حاضر شود، اما باید مچ پا را بالا بگذارد. اگر بیمار کار بدنی سنگین داشته باشد، باید یک ماه مرخصی بگیرد. بیمار پس از دو هفته ویزیت می‌شود؛ جراح زخم را بررسی می‌کند و بخیه را می‌کشد. همچنین جراح نتایج عمل را توضیح می‌دهد و درمان‌های آتی را توصیه می‌کند. فیزیوتراپی نیز در صورت لزوم شروع می‌شود، هرچند بسیاری از بیماران نیازی به فیزیوتراپی ندارند و می‌توانند به تنهایی ورزش کنند. جراح تمرین‌های ساده مچ پا را به بیمار آموزش می‌دهد. چنانچه بیمار این تمرین‌ها را روزانه سه بار در خانه انجام دهد، از خشک شدن وسفتی مچ پا جلوگیری می‌شود. بیمار باید کفش نرم همراه داشته باشد تا به جای صندل بپوشد.

بیمار می‌تواند پانسمان باقیمانده را در خانه باز کند، برای این کار کافی است پای پانسمان شده را در حمام داخل آب بگذارد، پانسمان خیس شده را به آرامی باز کند و مرطوب کننده (امولسیون) دور زخم در حال التیام بزند. پس از آن که زخم کاملاً التیام یافت، می‌توان روی زخم نیز مرطوب کننده زد. بیمار باید ورزش درمانی را ادامه دهد و تعداد دفعات ورزش کردن را از سه به شش بار برساند. اگر زخم خشک شده و التیام یافته باشد، شنا کردن اشکالی ندارد. ورزش‌های کم‌برخورد، مانند دوچرخه ثابت را نیز می‌توان از این زمان شروع کرد. ممکن است پا و مچ پا در این زمان هنوز متورم باشد. رانندگی را نیز می‌توان دوباره شروع کرد.

پا و مچ پا تا سه ماه پس از جراحی آرتروسکوپی همچنان متورم است. زمان شروع فعالیت‌های ورزشی به آسیبی بستگی دارد که انجام جراحی را ضروری ساخته است. بیمار باید سطح فعالیت‌های خود را به تدریج افزایش دهد و به یکباره به شدت سابق ورزش نکند. چند ماه طول می‌کشد که بیمار به سطح فعالیت گذشته برگردد. همچنین به دلیل پیشگیری از لخته شدن خون در پا به بیماران توصیه می‌شود که تا 12 هفته پس از جراحی سفر هوایی نداشته باشند.

اقدام ضروری در صورت مواجهه با مشکل


در صورت مواجهه با علائم زیر با پزشک عمومی خود تماس بگیرید یا به نزدیک‌ترین اورژانس مراجعه کنید:

  • تشدید درد
  • افزایش قرمزی، ورم یا ترشحات زخم
  • تب (دمای بالاتر از 38 درجه سانتیگراد بدن)

عوارض جراحی آرتروسکوپی مچ پا


عوارض و خطرهای کلی هرگونه بیهوشی و جراحی به شرح زیر است:

  • حساسیت و واکنش آلرژیک به داروها
  • مشکلات تنفسی
  • خونریزی، لخته شدن خون یا عفونت

عوارض خاص آرتروسکوپی مچ پا عبارت است از:

  • موفقیت‌آمیز نبودن جراحی برای تسکین علائم
  • موفق نبودن ترمیم جراحی
  • ضعف مچ پا
  • آسیب دیدن تاندون، رگ یا عصب

پیش‌آگهی


ازآنجایی که برش‌های آرتروسکوپی بسیار کوچکتر از برش‌های جراحی باز است، آرتروسکوپی نسبت به جراحی باز از مزایای زیر برخوردار است:

  • خشکی و درد مفصلی کمتر
  • عوارض کمتر
  • دوران بهبود کوتاه‌تر

برش‌های کوچک به سرعت التیام می‌یابد و بیمار می‌تواند فعالیت‌های معمول خود را ظرف چند روز ازسربگیرد. اما اگر مقدار قابل توجهی از بافت مچ پا ترمیم شده باشد، التیام یافتن آن چند هفته زمان می‌برد. سرعت التیام یافتن زخم به پیچیدگی جراحی بستگی دارد.